Shloka 23
Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)
“विप्रवर! तुम पापपूर्ण आग्रह छोड़कर फिर अपनी बुद्धिसे विचार करो। सुदुर्मते! तुमने ऐसा पाप कर डाला है, जिससे यह यज्ञ ही निष्फल हो गया' ।। एवमुक्त्वा महाक्रोध: प्राह शम्भुं पुनर्वच: । प्रज्ञया रहितो दुःखी नित्यभीतो वनेचर:,“ऐसा कहकर महाक्रोधी वरिष्ठने भगवान् शंकरकी ओर देखते हुए फिर कहा--“तुम म्यारह हजार आठ सौ वर्षोतक जल और वायुसे रहित तथा अन्य पशुओंसे परित्यक्त केवल रुरु तथा सिंहोंसे सेवित जो यज्ञोंके लिये उचित नहीं है--ऐसे वृक्षोंसे भरे हुए विशालवनमें बुद्धिशून्य, दुखी, सर्ववा भयभीत, वनचारी और महान् कष्टमें मग्न क्रूर स्वभाववाले पशु होकर रहोगे'
vaiśampāyana uvāca | vipravara! tvaṁ pāpapūrṇam āgrahaṁ tyaktvā punaḥ svabuddhyā vicāraya | sudurmate! tvayā tādṛśaṁ pāpaṁ kṛtaṁ yena ayaṁ yajña eva niṣphalo jātaḥ || evam uktvā mahākrodhaḥ prāha śambhuṁ punar vacaḥ | prajñayā rahito duḥkhī nityabhīto vane-caraḥ | “tvam ekādaśa-sahasra-aṣṭa-śata-varṣāṇi jala-vāyu-rahitaḥ, anyapaśubhiḥ parityaktaḥ, kevalaṁ ruru-siṁhaiḥ sevitaḥ, yajñārha-na bhūta-vṛkṣa-bahule vipule vane buddhihīnaḥ duḥkhī sarvadā bhayabhītaḥ vane-caraḥ mahā-kleśa-magnaḥ krūra-svabhāvaḥ paśur bhaviṣyasi” ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— “ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ! ഈ പാപമയമായ പിടിവാശി ഉപേക്ഷിച്ച് നിന്റെ ബുദ്ധിയാൽ വീണ്ടും ആലോചിക്ക. ദുർമതേ! നീ ചെയ്ത പാപം മൂലം ഈ യജ്ഞം തന്നേ നിഷ്ഫലമായി.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാക്രോധത്തോടെ ജ്യേഷ്ഠൻ ശംഭുവിനെ നോക്കി വീണ്ടും പറഞ്ഞു— “വിവേകരഹിതനായി, ദുഃഖിതനായി, നിത്യവും ഭീതിയോടെ നീ വനവാസിയായിരിക്കും. പതിനൊന്നായിരത്തി എട്ടുനൂറ് വർഷം ജലവും വായുവും ലഭിക്കാതെ; മറ്റു ജീവികൾ ഉപേക്ഷിച്ച്; റുരു മൃഗങ്ങളും സിംഹങ്ങളും മാത്രമേ സമീപിക്കൂ; യജ്ഞത്തിന് അയോഗ്യമായ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വിശാല വനത്തിൽ വസിച്ച്—മനശൂന്യൻ, ശോകാകുലൻ, നിരന്തരം ത്രസ്തൻ, മഹാകഷ്ടത്തിൽ മുങ്ങി, ക്രൂരസ്വഭാവമുള്ള മൃഗമായി നീ നിലകൊള്ളും.”
वैशम्पायन उवाच