Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

विन्ध्यो धातुविचित्राड्रस्तीर्थवानौषधान्वित: । मेरुम॑हेन्द्रो मलय: श्वेतश्न॒ रजतावृत:

bhīṣma uvāca |

vindhyo dhātuvicitrāḍras tīrthavān auṣadhānvitāḥ |

merur mahendro malayaḥ śvetaś ca rajatāvṛtaḥ ||

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—നാനാവർണ്ണ ധാതുക്കളാൽ വിചിത്രമായി ശോഭിക്കുന്ന വിന്ധ്യപർവ്വതം—തീർത്ഥസമ്പന്നവും ഔഷധിസമൃദ്ധവുമാണ്; കൂടാതെ മേരു, മഹേന്ദ്ര, മലയം, വെള്ളിയാൽ മൂടപ്പെട്ട ശ്വേതപർവ്വതം—ഇവയെല്ലാം ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ. ഇവിടെ പർവ്വതങ്ങളും തീർത്ഥങ്ങളും ധർമ്മത്തിന്റെ സ്ഥിരാധാരങ്ങളായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ആ സ്മരണ തന്നെ കവചമാകട്ടെ എന്നതാണ് ഉദ്ദേശം।

विन्ध्यःVindhya mountain
विन्ध्यः:
Karta
TypeNoun
Rootविन्ध्य
FormMasculine, Nominative, Singular
धातु-विचित्र-आद्रिःa mountain variegated with minerals
धातु-विचित्र-आद्रिः:
Karta
TypeNoun
Rootधातुविचित्राद्रि
FormMasculine, Nominative, Singular
तीर्थवान्possessing sacred fords/pilgrimage spots
तीर्थवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootतीर्थवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
औषध-अन्वितःendowed with medicinal herbs
औषध-अन्वितः:
Karta
TypeAdjective
Rootऔषधान्वित
FormMasculine, Nominative, Singular
मेरुःMount Meru
मेरुः:
Karta
TypeNoun
Rootमेरु
FormMasculine, Nominative, Singular
महेन्द्रःMount Mahendra
महेन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootमहेन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
मलयःMount Malaya
मलयः:
Karta
TypeNoun
Rootमलय
FormMasculine, Nominative, Singular
श्वेतःthe Śveta mountain
श्वेतः:
Karta
TypeNoun
Rootश्वेत
FormMasculine, Nominative, Singular
रजत-आवृतःcovered with silver (silver-clad)
रजत-आवृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootरजतावृत
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
V
Vindhya
M
Meru
M
Mahendra
M
Malaya
S
Shveta (white mountain)
S
Silver (rajata)
T
Tirthas (sacred fords/pilgrimage sites)
M
Medicinal herbs (auṣadhis)

Educational Q&A

The verse treats sacred geography as morally efficacious: mountains bearing tīrthas and healing herbs symbolize the sustaining order of the world. Remembering and invoking such sanctified supports is presented as a means of protection—aligning oneself with dharma and the auspicious powers embedded in creation.

Bhishma is reciting a protective invocation (a remembrance-list) in which revered natural and cosmic landmarks are named. Here he specifically calls upon major mountains—Vindhya, Meru, Mahendra, Malaya, and the silver-clad white mountain—to act as guardians.