Shloka 125
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
आरोहणो<5घिरोहश्न शीलधारी महायशा: । सेनाकल्पो महाकल्पो योगो युगकरो हरि:
ārohaṇo ’dhirōhaś ca śīladhārī mahāyaśāḥ | senākalpo mahākalpo yogo yugakaro hariḥ ||
വായുദേവൻ പറഞ്ഞു—അവൻ ആരോഹണം—പരമപദത്തിലേക്ക് ഉയരാനുള്ള ദ്വാരം—അതുപോലെ അധിരോഹൻ—സ്വയം ആ പരമസ്ഥാനത്ത് ആരൂഢനായവൻ. അവൻ ശീലധാരി, മഹായശസ്വി. അവൻ സേനാകൽപൻ—സേനയുടെ ഭൂഷണവും ക്രമീകരണശക്തിയും—മഹാകൽപൻ—അമൂല്യ അലങ്കാരത്തെപ്പോലെ ദീപ്തിമാൻ. അവൻ യോഗം—ചിത്തവൃത്തികളുടെ നിരോധം; അവൻ യുഗകരൻ—യുഗചക്രം പ്രవర്ത്തിപ്പിക്കുന്നവൻ; അവൻ ഹരി—ഭക്തരുടെ ദുഃഖം ഹരിക്കുന്നവൻ.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse praises the Lord through ethical and spiritual epithets: He is both the path to the highest good and the one who has attained it; He embodies noble conduct, grants order and splendor in worldly life (even in armies and governance), is Yoga as inner restraint, governs cosmic time as the initiator of yugas, and compassionately removes devotees’ suffering.
In Anuśāsana Parva’s devotional-didactic setting, Vāyudeva speaks a sequence of divine names/attributes, extolling Hari (Viṣṇu/Kṛṣṇa) by describing His roles in liberation, moral excellence, worldly order, yogic discipline, and cosmic governance.