Shloka 96
मनुष्यान् शिवमन्विच्छंस्तस्मादेष शिव: स्मृत: । अथवा उनकी जटाका रूप धूम्र वर्णका है, इसलिये उन्हें 'धूर्जटी' कहते हैं। सब प्रकारके कर्मोद्वारा सब लोगोंकी उन्नति करते हैं और सबका कल्याण चाहते हैं; इसलिये इनका नाम 'शिव' है
manuṣyān śivam anvicchan tasmād eṣa śivaḥ smṛtaḥ |
വായു പറഞ്ഞു—മനുഷ്യരുടെ ക്ഷേമം (ശിവം) അന്വേഷിക്കുന്നതിനാൽ അവൻ ‘ശിവൻ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അവന്റെ ജടകൾ ധൂമ്രവർണ്ണമായതിനാൽ ‘ധൂർജടി’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു; എല്ലാ തരത്തിലുള്ള കർമങ്ങളാൽ എല്ലാവരുടെയും ഉന്നതി വരുത്തി, എല്ലാവരുടെയും നന്മ തന്നെയാഗ്രഹിക്കുന്നതിനാൽ ‘ശിവ’ എന്ന നാമം യുക്തമാണ്.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse grounds Śiva’s very name in ethical meaning: he is called ‘Śiva’ because he actively seeks the welfare and uplift of human beings and intends the good of all.
Vāyu is explaining the significance of Śiva’s epithets—why he is known as ‘Śiva’ (beneficent) and, by traditional description, as ‘Dhūrjaṭi’ due to the smoke-hued appearance of his matted locks—linking divine names to qualities and beneficent action.