Shloka 15
Devanagari script
आपक्षुक्षुभिरे चैव चकम्पे च वसुन्धरा । व्यद्रवन् गिरयश्चापि द्यौ: पफाल च सर्वश:,समुद्र आदिका जल क्षुब्ध हो उठा, पृथ्वी काँपने लगी, पर्वत पिघलने लगे और आकाश सब ओरसे फटने-सा लगा
Transliteration
āpakṣu-kṣubhire caiva cakampe ca vasundharā | vyadravan girayaś cāpi dyauḥ paphāla ca sarvaśaḥ ||
Translation
സമുദ്രാദി ജലങ്ങൾ ഉഗ്രമായി ക്ഷുഭിതമായി; ഭൂമി നടുങ്ങി; പർവ്വതങ്ങൾ പോലും ഉരുകി ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും പാഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ തോന്നി; ആകാശം സർവ്വദിക്കുകളിലും പിളരുന്നതുപോലെ ദൃശ്യമാനമായി.
Word by Word
अपक्षुक्षुभिरेwere violently agitated
अपक्षुक्षुभिरे:
Karta
TypeVerb
Rootअपक्षुक्षुभ् (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चकम्पेtrembled
चकम्पे:
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Atmanepada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वसुन्धराthe earth
वसुन्धरा:
Karta
TypeNoun
Rootवसुन्धरा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
व्यद्रवन्ran about / fled
व्यद्रवन्:
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Plural, Parasmaipada
गिरयःmountains
गिरयः:
Karta
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
द्यौःthe sky / heaven
द्यौः:
Karta
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
पफालsplit / burst
पफाल:
TypeVerb
Rootफल् (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सर्वशःon all sides / entirely
सर्वशः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyu (Wind-god)E
Earth (Vasundharā)M
Mountains (Girayaḥ)S
Sky/Heaven (Dyauḥ)W
Waters/Oceans (Āpaḥ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes