Shloka 12
Devanagari script
विव्याध कुपितो यज्ञ निर्भयस्तु भवस्तदा । धनुषा बाणमुत्यज्य सघोषं विननाद च,प्रजापति दक्ष जब यज्ञ कर रहे थे, उस समय उनका यज्ञ आरम्भ होनेपर कुपित हुए भगवान् शंकरने निर्भय होकर उनके यज्ञको अपने बाणोंसे बींध डाला और धनुषसे बाण छोड़कर गम्भीर स्वरमें सिंहनाद किया
Translation
അപ്പോൾ ക്രുദ്ധനായ ഭവൻ (ശങ്കരൻ) നിർഭയമായി യാഗത്തെ കുത്തിത്തുറന്നു; ധനുസ്സിൽ നിന്ന് അമ്പ് വിട്ട്, ഘോഷത്തോടെ ഗംഭീര നിനാദം മുഴക്കി.
Word by Word
विव्याधpierced
विव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध् (विध्/व्यध्)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
कुपितःangered
कुपितः:
Karta
TypeAdjective
Rootकुपित (कुप् + क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Accusative, Singular
निर्भयःfearless
निर्भयः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिर्भय
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
भवःBhava (Śiva)
भवः:
Karta
TypeNoun
Rootभव (शिव)
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
धनुषाwith a bow
धनुषा:
Karana
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
बाणम्an arrow
बाणम्:
Karma
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Accusative, Singular
उत्सृज्यhaving released
उत्सृज्य:
TypeVerb
Rootउत्-√सृज्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
सघोषम्with a loud sound
सघोषम्:
TypeAdjective
Rootसघोष
FormNeuter, Accusative, Singular
विननादroared/sounded
विननाद:
TypeVerb
Rootवि-√नद्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes