Shloka 17
ब्राह्मणा: संश्रिता: क्षत्र न क्षत्रं ब्राह्मणाश्रितम् । ख्रिता ब्रह्मोपधा विप्रा: खादन्ति क्षत्रियान् भुवि
arjuna uvāca | brāhmaṇāḥ saṁśritāḥ kṣatra na kṣatraṁ brāhmaṇāśritam | kṣatriyā brahmopadhā viprāḥ khādanti kṣatriyān bhuvi ||
അർജുനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ക്ഷത്രിയാ! ബ്രാഹ്മണർ ക്ഷത്രിയരുടെ ആശ്രയത്തിൽ ജീവിക്കുന്നു; എന്നാൽ ക്ഷത്രിയൻ ബ്രാഹ്മണരുടെ ആശ്രയത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ അല്ല. വേദാധ്യയനം-അധ്യാപനം എന്ന മറവിൽ ഉപജീവനം നടത്തുന്ന വിപ്രർ ഈ ഭൂമിയിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ക്ഷത്രിയരിൽ നിന്നുതന്നെ അന്നം ലഭിക്കുന്നു.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the practical interdependence between social orders and criticizes those who use sacred learning as a mere pretext for livelihood, implying that ethical integrity—not just status or scholarship—matters in dharma.
Arjuna speaks in a discussion on conduct and social duties, pointing out that Brahmins often rely materially on Kshatriya patronage, while Kshatriyas are not portrayed as similarly dependent—framing a critique of exploitative or hypocritical religious livelihood.