Shloka 109
सनात् सनातनतम:ः कपिल: कपिरप्यय: । स्वस्तिद: स्वस्तिकृत् स्वस्ति स्वस्तिभुक् स्वस्तिदक्षिण:
sanāt sanātanatamaḥ kapilaḥ kapir apyayaḥ | svastidaḥ svastikṛt svasti svastibhuk svastidakṣiṇaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—അവൻ അനാദി; എല്ലാറ്റിലും ഏറ്റവും പ്രാചീനൻ; അവൻ കപിലനും കപിയും; സർവ്വജഗത്തും അവസാനം ലയിക്കുന്ന പരമ അപ്യയസ്ഥാനം അവൻ തന്നേ. അവൻ മംഗളക്ഷേമം നൽകുന്നവൻ, ശരണാഗതരുടെ ക്ഷേമം വരുത്തുന്നവൻ; അവൻ തന്നെ ക്ഷേമസ്വരൂപൻ; ഭക്തരുടെ പരമഹിതം കാക്കുന്നവൻ; ക്ഷേമം നൽകുന്നതിൽ സമർത്ഥനും ശീഘ്രഫലദായകനുമാണ്।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse praises the Supreme as timeless and primordial, the source and end of the cosmos (apyaya), and as the active giver, maker, and protector of auspicious welfare (svasti) for those who take refuge—linking metaphysical supremacy with ethical benevolence toward devotees.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues his instruction by reciting divine names (a hymn-like enumeration). Here he strings together epithets emphasizing the Lord’s eternity, cosmic role in dissolution, and His power to grant and safeguard auspicious well-being.