Shloka 17
भीष्मस्योत्तरायणप्रतीक्षा तथा युधिष्ठिरागमनम् | Bhīṣma’s uttarāyaṇa moment and Yudhiṣṭhira’s arrival
आनृशंस्येन रूपेण बलेन च समन्वित: । अस्त्रै: समुदित: सर्वर्दिव्यैरद््भुतदर्शनै:
ānṛśaṁsyena rūpeṇa balena ca samanvitaḥ | astraiḥ samuditaḥ sarvair divyair adbhuta-darśanaiḥ | śārṅga-dhanuḥ sudarśana-cakraṁ ca nandaka-nāmakaḥ khaḍgaḥ—tasya āyudhāni | tasya dhvaje sarpa-śatrūṇāṁ garuḍasya cihnaṁ suśobhate | sa uttama-śīla-śama-dama-parākrama-vīrya-sundara-śarīra-uttama-darśana-suḍaula-ākṛti-dhairya-ārjava-mārdava-rūpa-bala-ādi-sadguṇaiḥ sampannaḥ | sarva-prakāraiḥ divyaiḥ adbhutaiś ca astra-śastraiḥ tasya sadā sannidhānam asti |
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അവൻ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ കരുണയും രൂപവും ബലവും ഉള്ളവൻ; അത്ഭുതദർശനമുള്ള സർവ്വ ദിവ്യ അസ്ത്രങ്ങളാൽ സമൃദ്ധൻ. അവന്റെ ആയുധങ്ങൾ ശാർങ്ഗധനുസ്സും സുദർശനചക്രവും നന്ദകഖഡ്ഗവും; അവന്റെ ധ്വജത്തിൽ നാഗശത്രുവായ ഗരുഡന്റെ ചിഹ്നം ദീപ്തമാണ്. ശീലം, ശമം, ദമം, പരാക്രമം, വീര്യം, സുന്ദരദേഹം, ശുഭദർശനം, സമപ്രമാണാകൃതി, ധൈര്യം, ആർജവം, കോമളത, രൂപം, ബലം—ഇവയൊക്കെയുള്ള സദ്ഗുണങ്ങളിൽ അവൻ സമ്പന്നൻ; ദിവ്യവും അത്ഭുതവുമായ അസ്ത്ര-ശസ്ത്രങ്ങൾ എപ്പോഴും അവന്റെ അധീനത്തിലാണ്.
ईश्वर उवाच
Educational Q&A
True sovereignty and divine power are portrayed as inseparable from compassion (ānṛśaṁsya) and disciplined virtue (śama, dama). Strength and weaponry are legitimate when grounded in ethical character—steadfastness, honesty, gentleness—and used for protection rather than cruelty.
Īśvara describes a supreme divine figure (implicitly Viṣṇu) by listing his iconic weapons (Śārṅga, Sudarśana, Nandaka), his banner marked with Garuḍa, and a catalogue of moral and heroic qualities, emphasizing both martial capability and exemplary conduct.