Shloka 41
Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)
जो मृगचर्या-व्रतकी दीक्षा ले मृगोंके मुखसे उच्छिष्ट हुई घासको प्रसन्नतापूर्वक उन्हींके साथ रहकर भक्षण करता है, वह मृत्युके पश्चात् अमरावतीपुरीमें जाता है ।। शैवालं शीर्णपर्ण वा तद्व॒ती यो निषेवते । शीतयोगवहो नित्यं स गच्छेत् परमां गतिम्,जो व्रतधारी वानप्रस्थ मुनि सेवार अथवा जीर्ण-शीर्ण पत्तेका आहार करता तथा जाड़ेमें प्रतेदिन शीतका कष्ट सहन करता है, वह परमगतिको प्राप्त होता है
yo mṛgacaryā-vratakī dīkṣāṃ le mṛgāṇāṃ mukhata ucciṣṭa-bhūtāṃ ghāsaṃ prasannatā-pūrvakaṃ tair eva sārdhaṃ sthitvā bhakṣayati, sa mṛtyoḥ paścād amarāvatī-purīṃ gacchati. śaivālaṃ śīrṇa-parṇaṃ vā tad-vratī yo niṣevate, śīta-yoga-vahaḥ nityaṃ sa gacchet paramāṃ gatim.
മഹേശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—മൃഗചര്യാവ്രതത്തിന്റെ ദീക്ഷ സ്വീകരിച്ച് മൃഗങ്ങളോടൊപ്പം സന്തോഷചിത്തനായി വസിച്ച്, അവയുടെ വായിൽ ഉച്ഛിഷ്ടമായ പുല്ല് പ്രസന്നതയോടെ ഭുജിക്കുന്നവൻ മരണാനന്തരം അമരാവതീപുരിയിലേക്കു പോകുന്നു. അതുപോലെ വ്രതധാരിയായ തപസ്വി ശൈവലം അല്ലെങ്കിൽ ഉണങ്ങി വീണ ഇലകൾ ആഹാരമാക്കി, നിത്യം ശീതത്തിന്റെ കഷ്ടം സഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that rigorous, contented, non-violent ascetic observances—living simply among animals, eating minimal forest fare like algae or fallen leaves, and patiently enduring cold—generate great religious merit leading to exalted posthumous destinations, even the ‘highest state’.
Śrīmaheśvara is describing specific forest-vows and their fruits: one who takes the ‘deer-like’ vow and eats grass remnants among deer is said to reach Amarāvatī after death; similarly, a vow-holder living on algae or withered leaves and enduring daily cold attains the supreme goal.