Shloka 62
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
श्रीमहेश्वर उवाच ब्राह्मणा लोकसारेण सृष्टा धात्रा गुणार्थिना । लोकांस्तारयितुं कृत्स्नान् मर्त्येषु क्षितिदेवता:
śrīmaheśvara uvāca | brāhmaṇā lokasāreṇa sṛṣṭā dhātrā guṇārthinā | lokāṁstārayituṁ kṛtsnān martyeṣu kṣitidevatāḥ ||
ശ്രീമഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ദേവി! ഗുണഫലാഭിലാഷത്തോടെ സൃഷ്ടികർത്താവായ ധാതാവ് ലോകസാരത്തിൽ നിന്നു മർത്ത്യലോകത്തിൽ ബ്രാഹ്മണരെ സൃഷ്ടിച്ചു, സർവ്വലോകങ്ങളെയും കല്യാണത്തിലേക്കും ഉത്തരണത്തിലേക്കും നയിക്കാനായി. മനുഷ്യരിൽ അവർ ‘ക്ഷിതിദേവതകൾ’ ആകുന്നു; അതുകൊണ്ട് ആദ്യം അവരുടെ ധർമ്മം, കർമ്മങ്ങൾ, അവയുടെ ഫലങ്ങൾ എന്നിവ ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണരിൽ ഉള്ള ധർമ്മം തന്നെയാണ് പരമധർമ്മമായി കരുതപ്പെടുന്നത്.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that Brāhmaṇas are created from the ‘essence of the world’ to guide and uplift society; hence their dharma—grounded in learning, restraint, and ritual responsibility—is presented as paradigmatic and ‘highest’ in the text’s ethical hierarchy.
Śiva (Śrī Maheśvara) addresses Devī and begins a discourse on Brāhmaṇa-dharma, explaining their cosmic origin by the Creator and announcing that he will first describe their duties and the results of their prescribed actions.