Shloka 32
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
Devanagari script
तस्य धर्मक्रिया देवि ब्रह्म॒चर्या च न्न्यायतः । व्रतोपनयनं चैव द्विजो येनोपपद्यते,देवि! उसे धर्मका अनुष्ठान और न्यायतः ब्रह्मचर्यका पालन करना चाहिये। व्रतके पालनपूर्वक उपनयन-संस्कारका होना उसके लिये परम आवश्यक है, क्योंकि उसीसे वह द्विज होता है
Translation
ദേവീ! അവൻ ധർമ്മകർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുകയും ന്യായവിധിപ്രകാരം ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്കുകയും വേണം. വ്രതപാലനത്തോടുകൂടിയ ഉപനയനസംസ്കാരം അവനു പരമാവശ്യമാണ്; അതിനാലാണ് അവൻ ദ്വിജനാകുന്നത്.
Word by Word
तस्यof him/for him
तस्य:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
धर्मक्रियाreligious duty/rite (performance of dharma)
धर्मक्रिया:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मक्रिया
FormFeminine, Nominative, Singular
देविO goddess/lady
देवि:
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Vocative, Singular
ब्रह्मचर्याbrahmacarya (celibate student-discipline)
ब्रह्मचर्या:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मचर्या
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
न्यायतःproperly/according to rule
न्यायतः:
TypeIndeclinable
Rootन्याय
FormTasil-avyaya (ablatival adverb) from 'न्याय'
व्रतोपनयनम्upanayana with vows (the upanayana rite with observances)
व्रतोपनयनम्:
Karta
TypeNoun
Rootव्रतोपनयन
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
द्विजःa twice-born (Brahmin/Kshatriya/Vaishya)
द्विजः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विज
FormMasculine, Nominative, Singular
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
उपपद्यतेcomes to be/is obtained/becomes
उपपद्यते:
TypeVerb
Rootउपपद् (उप + √पद्)
FormLat, Present, Atmanepada, Third, Singular
Speaker
श्रीमहेश्वर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes