Shloka 13
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
उमोवाच निवासा बहुरूपास्ते दिवि सर्वगुणान्विता: । तांश्व संत्यज्य भगवन् श्मशाने रमसे कथम्,उमाने पूछा--भगवन्! स्वर्गलोकमें अनेक प्रकारके सर्वगुणसम्पन्न निवासस्थान हैं, उन सबको छोड़कर आप श्मशान-भूमिमें कैसे रमते हैं?
umovāca—nivāsā bahurūpās te divi sarvaguṇānvitāḥ | tāṁś ca saṁtyajya bhagavan śmaśāne ramase katham ||
ഉമ പറഞ്ഞു—ഭഗവൻ! സ്വർഗത്തിൽ സർവഗുണസമ്പന്നമായ പലവിധ വാസസ്ഥലങ്ങൾ അങ്ങേക്കുണ്ട്; അവയെല്ലാം വിട്ട് അങ്ങ് ശ്മശാനഭൂമിയിൽ എങ്ങനെ രമിക്കുന്നു?
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a moral-spiritual contrast between celestial comfort and the cremation-ground, pointing toward vairāgya (detachment) and the contemplation of impermanence: true freedom is not dependent on refined pleasures but on transcendence of attachment.
Umā questions Maheśvara: although he has access to splendid heavenly abodes endowed with every excellence, why does he choose to dwell and rejoice in the cremation-ground. The question sets up Śiva’s explanation of his ascetic, world-transcending stance.