Shloka 10
Umā–Maheśvara-saṃvāda: Varṇa-bhraṃśa, Ācāra (Vṛtta), and Karmic Ascent/Decline
भवान् सृजति भूतानि भवान् संहरति प्रजा: । प्रकृति: सर्वभूतानां समर्त्यानां सनातनी
bhavān sṛjati bhūtāni bhavān saṁharati prajāḥ | prakṛtiḥ sarvabhūtānāṁ samartyānāṁ sanātanī
നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് സകലഭൂതങ്ങളെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നത്; നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് പ്രജകളെ സംഹരിക്കുന്നത്. മർത്ത്യരുള്പ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളുടെയും സനാതന പ്രകൃതി നിങ്ങൾ തന്നെയാണ്.
इन्द्र उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the same supreme reality is responsible for both creation (sṛṣṭi) and dissolution (saṁhāra). By calling that reality 'sanātanī prakṛtiḥ,' Indra points to an eternal foundational principle underlying all mortal beings, encouraging alignment with and reverence for the cosmic order.
Indra is addressing a higher power and offering a doctrinal praise: he recognizes the addressee as the source and end of all beings. The statement functions as a theological affirmation within the discourse of Anuśāsana Parva, grounding ethical instruction in a vision of universal governance.