Shloka 183
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
एतत् त्रयमवाप्तव्यमधर्मपरिवर्जितम् | धर्म, अर्थ और काम--ये तीन जीवनके फल हैं, अतः मनुष्यको अधर्मके त्यागपूर्वक इन तीनोंको उपलब्ध करना चाहिये
etat trayam avāptavyam adharmaparivarjitam | dharma-artha-kāmāḥ trayo jīvanaphalāni, ataḥ manuṣyeṇa adharmasya tyāgapūrvakaṃ etāni trīṇi avāptavyāni ||
ഈ മൂന്നും നേടേണ്ടതുതന്നെ; എന്നാൽ അധർമ്മത്തെ ആശ്രയിക്കാതെ. ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം—ഇവയാണ് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ മൂന്ന് ഫലങ്ങൾ; അതിനാൽ അധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ചേ ഇവ മൂന്നും നേടേണ്ടത്.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Human goals—dharma (righteousness), artha (material welfare), and kāma (legitimate enjoyment)—may be pursued, but only by excluding adharma; ethical means are non-negotiable even when seeking prosperity or pleasure.
In the Anuśāsana Parva’s instruction-focused dialogue, Yudhiṣṭhira articulates a normative principle about the proper pursuit of life’s aims, emphasizing that the three goals must be sought with the prior abandonment of unrighteous conduct.