Shloka 57
आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
आयुष्य॑ प्राड्मुखो भुड्क्ते यशस्यं दक्षिणामुख: । धन्य पश्चान्मुखो भुड्क्ते ऋतं भुड्क्ते उदडमुख:
āyuṣyaṁ prāṅmukho bhuṅkte yaśasyaṁ dakṣiṇāmukhaḥ | dhanyaṁ paścānmukho bhuṅkte ṛtaṁ bhuṅkte udāṅmukhaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു— കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് ഭക്ഷിച്ചാൽ ആയുസ്സ് വർധിക്കും; തെക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് ഭക്ഷിച്ചാൽ യശസ് ലഭിക്കും; പടിഞ്ഞാറോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് ഭക്ഷിച്ചാൽ ധനവും മംഗളവും ലഭിക്കും; വടക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് ഭക്ഷിച്ചാൽ സത്യപ്രാപ്തി ഉണ്ടാകും.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma links everyday discipline (the direction one faces while eating) with ethical and auspicious outcomes: east with longevity, south with fame, west with prosperity, and north with truth—showing how dharma is cultivated through habitual conduct.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues instructing Yudhiṣṭhira on dharma and proper conduct (ācāra). Here he gives a concise rule about facing particular directions while eating and the corresponding fruits traditionally associated with them.