Shloka 2
ब्रह्मस्वहरण-निषेधः — Prohibition of Appropriating Brahmin Property
Brahmasva
युधिष्ठिरने पूछा--भरतश्रेष्ठ! जो मूर्ख और मंदबुद्धि मानव क्रूरतापूर्ण कर्ममें संलग्न रहकर ब्राह्मणोंके धनका अपहरण करते हैं, वे किस लोकमें जाते हैं? ।।
bhīṣma uvāca | pātakānāṁ paraṁ hy etad brahmasvaharaṇaṁ balāt | sānvayās te vinaśyanti caṇḍālāḥ pretya ceha ca | atrāpy udāharantīmam itihāsaṁ purātanam | caṇḍālasya ca saṁvādaṁ kṣatrabandhoś ca bhārata |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു— രാജാവേ! ബ്രാഹ്മണന്റെ ധനം ബലമായി കവർന്നെടുക്കുന്നത് പാപങ്ങളിൽ പരമപാപമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ചണ്ഡാലസ്വഭാവമുള്ളവർ ബ്രാഹ്മണധനം കൊള്ളയടിച്ചാൽ അവർ വംശസഹിതം ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും നശിക്കുന്നു. ഇതേ വിഷയത്തിൽ പണ്ഡിതർ ഒരു പുരാതന ഇതിഹാസം ഉദാഹരിക്കുന്നു—ഹേ ഭാരതാ! ചണ്ഡാലനും ‘ക്ഷത്രിയ-ബന്ധു’വുമായുള്ള സംവാദം।
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Forcibly taking a Brahmin’s wealth (brahmasva-haraṇa) is declared a supreme transgression, bringing ruin not only to the perpetrator but also to their lineage, with consequences both in this life and after death.
Yudhishthira asks Bhishma about the fate of cruel, foolish people who seize Brahmin wealth. Bhishma answers by condemning the act as the greatest sin and introduces an ancient illustrative story—a dialogue between a Chandala and a kshatriya-in-name-only—to reinforce the moral point.