Shloka 25
Śakuntalā’s Satya-Discourse and the Recognition of Bharata (शकुन्तला–सत्योपदेशः; भरतप्रतिग्रहः)
लोड्यमानं महारण्यं तत्यजु: सम मृगाधिपा: । तत्र विद्रुतयूथानि हतयूथपतीनि च
loḍyamānaṃ mahāraṇyaṃ tatyajuḥ sama-mṛgādhipāḥ | tatra vidruta-yūthāni hata-yūthapatīni ca ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ആ മഹാവനം ഇങ്ങനെ ചവിട്ടിമെതിച്ച് വേട്ടയാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ മൃഗാധിപന്മാർ—സിംഹങ്ങളും കടുവകളും—അത് ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടി. അവിടെ പല കൂട്ടങ്ങളും തങ്ങളുടെ കൂട്ടനേതാക്കൾ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനാൽ ഭീതിയിൽ പാഞ്ഞു; ചില ചിതറിയ കൂട്ടങ്ങൾ വ്യാകുലമായി കരുണാർത്തനാദം മുഴക്കി രക്ഷപ്പെട്ടു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the suffering and chaos that arise when overwhelming force is unleashed indiscriminately: even those not directly targeted (animals and their social groups) are destabilized. It implicitly cautions that power and warfare-like action should be governed by restraint and responsibility.
A great forest is being aggressively searched/harried; as a result, lions and tigers flee, and animal herds scatter in panic—many because their herd-leaders have been killed—creating widespread distress and disorder in the wilderness.