Shloka 29
Āstīka-stuti at Janamejaya’s Sacrifice (आस्तीकस्तुतिः / यज्ञप्रशंसा)
Devanagari script
प्रासादस्थं यत्तमपि दग्धवान् विषवद्लिना । ततस्त्वं पुरुषव्याप्र विजयायाभिषेचित:,ब्राह्मणके चले जानेपर तक्षकने छलसे भूपालोंमें श्रेष्ठ तुम्हारे धर्मात्मा पिता राजा परीक्षितके पास पहुँचकर, यद्यपि वे महलमें सावधानीके साथ रहते थे, तो भी उन्हें अपनी विषाग्निसे भस्म कर दिया। नरश्रेष्ठ] तदनन्तर विजयकी प्राप्तिके लिये तुम्हारा राजाके पदपर अभिषेक किया गया
Transliteration
prāsādasthaṃ yat tam api dagdhavān viṣavad agninā | tatas tvaṃ puruṣavyāghra vijayāyābhiṣecitaḥ ||
Translation
“അവൻ പ്രാസാദത്തിനകത്ത് കാവലോടെ ഇരുന്നിട്ടും, ഞാൻ എന്റെ വിഷാഗ്നിയാൽ അവനെ ഭസ്മമാക്കി. പിന്നെ, പുരുഷവ്യാഘ്രാ, വിജയംയും രാജ്യസ്ഥൈര്യവും ലഭിക്കേണ്ടതിന് നിന്നെ രാജപദത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു.”
Word by Word
प्रासादस्थम्situated in the palace
प्रासादस्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रासादस्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
यत्whom/which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
दग्धवान्burned (having burned)
दग्धवान्:
Karta
TypeVerb
Rootदह्
FormMasculine, Nominative, Singular
विषवत्like poison / as poison
विषवत्:
TypeIndeclinable
Rootविषवत्
अग्निनाby fire
अग्निना:
Karana
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Instrumental, Singular
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
त्वम्you
त्वम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
पुरुषव्याघ्रO tiger among men
पुरुषव्याघ्र:
TypeNoun
Rootपुरुषव्याघ्र
FormMasculine, Vocative, Singular
विजयायfor victory
विजयाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootविजय
FormMasculine, Dative, Singular
अभिषेचितःwas consecrated/anointed
अभिषेचितः:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-षिच्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
तक्षक उवाच
Characters & Entities
T
TakṣakaP
ParīkṣitP
palace (prāsāda)V
venom/fire (viṣa-agni)R
royal consecration (abhiṣeka)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes