Shloka 10
Ādi Parva, Adhyāya 193 — Hastināpura Mantra: Duryodhana’s Proposals to Divide the Pāṇḍavas
तान् सिंहविक्रान्तगतीन् निरीक्ष्य महर्षभाक्षानजिनोत्तरीयान् । गूढोत्तरांसान् भुजगेन्द्र भोग- प्रलम्बबाहून् पुरुषप्रवीरान्
tān siṁha-vikrānta-gatīn nirīkṣya maharṣabhākṣān ajinottarīyān | gūḍhottarāṁsān bhujagendra-bhoga-pralamba-bāhūn puruṣa-pravīrān, rājan |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! സിംഹസമമായ വിക്രമഗതിയുള്ളവരും, മഹാബലവാനായ വൃഷഭത്തിന്റെ കണ്ണുകളെപ്പോലെ വിശാലനേത്രങ്ങളുള്ളവരും, കറുത്ത മൃഗചർമ്മം ഉത്തരീയമായി ധരിച്ചവരും, ദൃഢമാംസത്താൽ കണ്ഠസ്ഥികൾ മറഞ്ഞവരും, നാഗരാജന്റെ ഭോഗങ്ങളെപ്പോലെ സ്ഥൂലവും ദീർഘവുമായ ഭുജങ്ങളുള്ളവരുമായ ആ പുരുഷസിംഹ പാണ്ഡവരെ കണ്ടപ്പോൾ—ദ്രുപദരാജാവ് പുത്രന്മാരോടും മന്ത്രിമാരോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും മിത്രങ്ങളോടും പരിചാരകരോടും കൂടി അവിടെ അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how inner capability and dharmic strength are recognized through outward signs—composure, vigor, and disciplined bearing. It also frames rightful honor: worthy persons, when recognized, naturally evoke respect and joy in a righteous court.
Vaiśaṃpāyana describes the Pāṇḍavas’ imposing appearance in vivid similes (lion, bull, serpent-king). On seeing them, King Drupada and his entire circle—sons, ministers, friends, and attendants—are pleased, signaling a favorable reception and recognition of their heroic stature.