Shloka 4
कल्माषपाद-शाप-कारणम्
Cause of Kalmāṣapāda’s Niyoga under a Curse
बभूव सो<स्य सचिव: सम्प्रदीप्त इवाग्निना । त्वरया चोपसंगम्य स्नेहादागतसम्भ्रम:
babhūva so ’sya sacivaḥ sampradīpta ivāgninā | tvarayā copasaṅgamya snehād āgata-sambhramaḥ ||
അവന്റെ മന്ത്രി തീകൊണ്ട് ജ്വലിച്ചതുപോലെ ആയി. അവൻ ഉടൻ തന്നെ ത്വരയോടെ അവന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു; സ്നേഹത്താൽ അവന്റെ ഹൃദയം ആശങ്കയിൽ പിടഞ്ഞു, കാരണം ആ മഹാധനുര്ധര രാജാവ് ഭൂമിയിൽ വീണുകിടക്കുന്നത് അവൻ കണ്ടു—കാലം വന്നപ്പോൾ താഴെ വീഴുന്ന ഉയർന്ന ഇന്ദ്രധ്വജംപോലെ.
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dharmic ideal of loyal service: a minister’s duty is not merely administrative but deeply protective and compassionate, responding swiftly and selflessly when the king is in distress.
A great king has fallen to the ground; seeing this, his minister is overwhelmed with alarm—likened to being on fire—and immediately rushes to him, his agitation arising from affection.