Adhyaya 136
जतुगृहदाहः — The Burning of the Lac House and the Pāṇḍavas’ Concealed Escape
Upa-parva: Jatugṛha-dāha (The Lac House Conflagration) Episode
Vaiśaṃpāyana narrates the critical night at Vāraṇāvata. Purocana, observing the Pāṇḍavas after a year’s residence, assumes them unsuspecting and takes confidence. Yudhiṣṭhira, reading Purocana’s complacency as an opening, articulates a plan: ignite the armory/structure, neutralize Purocana in the blaze, and depart without detection after placing six living beings within (a narrative detail that later explains public misidentification of casualties). Kuntī arranges a brāhmaṇa-feast under the pretext of charity; women guests depart at night after food and drink. A Niṣāda woman with five sons arrives seeking food; intoxicated, she and her children sleep within the residence, described as insensible. In a stormy night, Bhīma sets fire to the area where Purocana lies. The conflagration’s roar awakens the settlement; townspeople attribute the deed to Duryodhana’s agent and lament the perceived death of the Pāṇḍavas, while also condemning the political calculus behind the plot. Meanwhile, the Pāṇḍavas, grieving yet resolute, exit through the prepared tunnel and move unseen. Fatigue and fear slow them; Bhīma physically carries Kuntī and the twins, taking the two elder brothers by the hands, and departs with forceful speed—an evacuation tableau emphasizing protection, endurance, and operational secrecy.
Chapter Arc: रंगभूमि में एक अनजान-सा परन्तु तेजस्वी वीर प्रवेश करता है—जन्मजात कवच-कुण्डल से दीप्त मुख, हाथ में निस्त्रिंश, और पर्वत-सा अडिग पादचारी। सभा को जैसे अचानक किसी सूर्यकिरण ने चौंका दिया हो। → अर्जुन के कौशल-प्रदर्शन के बाद वह वीर उसी स्तर की चुनौती रखता है। परन्तु कुल-परिचय का प्रश्न उठता है—वीरता के सामने ‘जन्म’ की दीवार खड़ी कर दी जाती है। कर्ण इसे अपमान नहीं, अन्याय मानकर कहता है कि रंगमण्डप सबके लिए समान है और बल-धर्म वीरता के साथ चलता है। → दुर्योधन आगे बढ़कर कर्ण का सार्वजनिक स्वागत करता है और उसे राज्य-भोग का प्रस्ताव देता है। फिर वह निर्णायक कदम उठाता है—कर्ण को तुरंत राज्याभिषेक देकर ‘राजा’ घोषित करता है, ताकि वह अर्जुन के समकक्ष अधिकार से द्वंद्व कर सके। → कर्ण दुर्योधन की मित्रता स्वीकार करता है; दोनों आलिंगन कर परमानन्द पाते हैं। सभा में शक्ति-संतुलन बदल जाता है—कर्ण अब केवल चुनौती नहीं, कौरव-पक्ष का तेजस्वी स्तम्भ बनकर खड़ा है। → नवाभिषिक्त कर्ण और अर्जुन के बीच द्वंद्व की संभावना हवा में तनी रहती है—और साथ ही यह भी कि कर्ण का जन्म-रहस्य (कन्यागर्भ, कुन्ती-पुत्र) भविष्य में किस तरह इस मित्रता और वैर को उलट देगा।
Shlokas
Verse 1
इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपव॑के अन्तर्गत सम्भवपर्वमें अस्त्रदर्शविषयक एक सौ चौंतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १३४ ॥। (दाक्षिणात्य अधिक पाठके १६ श्लोक मिलाकर कुल ३३३ “लोक हैं) भस्न्ैमा+ () अिमनने पज्चत्रिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: कर्णका रंगभूमिमें प्रवेश तथा राज्याभिषेक वैशम्पायन उवाच दत्तेडवकाशे पुरुषैर्विस्मयोत्फुल्ललोचनै: । विवेश रछ्ूं विस्तीर्ण कर्ण: परपुरंजय:
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ജനമേജയാ! വിസ്മയത്തോടെ വിരിഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ നിന്ന സേവകർ അവന് പ്രവേശനാവകാശം നൽകിയപ്പോൾ, ശത്രുപുരവിജയിയായ കർണൻ ആ വിശാലമായ രംഗമണ്ഡപത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു।
Verse 2
सहजं कवचं बिश्रत् कुण्डलोद्योतितानन: । सभरनुर्बद्धनिस्त्रिंश: पादचारीव पर्वत:
അവൻ ജന്മസഹജമായി ലഭിച്ച ദിവ്യകവചം ധരിച്ചിരുന്നു; കാതിലെ കുണ്ഡലങ്ങൾ അവന്റെ മുഖത്തെ ദീപ്തമാക്കി. കൈയിൽ ധനുസ്സും അരയിൽ കെട്ടിയ വാളും സഹിതം ആ വീരൻ കാലാൽ നടക്കുന്ന പർവ്വതംപോലെ ഭവ്യനും തേജസ്വിയും ഭയങ്കരനുമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
Verse 3
कन्यागर्भ: पृथुयशा: पृथाया: पृथुलोचन: । तीक्ष्णांशोर्भास्करस्यांश: कर्णोडरिगणसूदन:
പൃഥാ (കുന്തി) കന്യാവസ്ഥയിൽ തന്നേ രഹസ്യമായി അവനെ ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ചു പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു. അവൻ സർവ്വത്ര പ്രസിദ്ധൻ, വിശാലനേത്രൻ, ശത്രുസമൂഹസംഹാരകൻ—കർണൻ; തീക്ഷ്ണകിരണങ്ങളുള്ള ഭാസ്കരന്റെ അംശം, സൂര്യസ്വരൂപനെന്നപോലെ.
Verse 4
सिंहर्षभगजेन्द्राणां बलवीर्यपराक्रम: । दीप्तिकान्तिद्युतिगुणै: सूर्येन्दुज्वलनोपम:
അവനിൽ സിംഹസമമായ ബലം, വൃഷഭസമമായ വീര്യം, ഗജരാജസമമായ പരാക്രമം ഉണ്ടായിരുന്നു. ദീപ്തിയിൽ സൂര്യനെപ്പോലെയും, കാന്തിയിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെയും, ജ്വലിക്കുന്ന തേജോഗുണത്തിൽ അഗ്നിയെപ്പോലെയും അവൻ തോന്നി.
Verse 5
प्रांश:ः कनकतालाभ: सिंहसंहननो युवा । असंख्येयगुण: श्रीमान् भास्करस्यात्मसम्भव:
അവൻ അത്യന്തം ഉയരംകൊണ്ടവൻ—കനകമയ താളവൃക്ഷംപോലെ. അവന്റെ ദേഹഘടനം സിംഹത്തെപ്പോലെ ദൃഢം. അസംഖ്യ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നൻ, യൗവനോജസ്സോടെ തിളങ്ങുന്നവൻ, ശ്രീമാനായ അവൻ—ഭാസ്കരനിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ചതിനാൽ ദിവ്യതേജസ്സാൽ ദീപ്തനായിരുന്നു.
Verse 6
स निरीक्ष्य महाबाहु: सर्वतो रड्भजमण्डलम् । प्रणाम द्रोणकृपयोर्नात्यादृतमिवाकरोत्
അപ്പോൾ മഹാബാഹു കർണൻ അരങ്ങുമണ്ഡപം എല്ലാടവും നോക്കി ദ്രോണനും കൃപനും—ഇരുവർക്കും പ്രണാമം ചെയ്തു; എന്നാൽ ആ പ്രണാമം ഹൃദയത്തിൽ പ്രത്യേക ആദരം ഇല്ലാത്തതുപോലെ തോന്നി.
Verse 7
स समाजजन: सर्वो निश्चल: स्थिरलोचन: । को<यमित्यागतक्षोभ: कौतूहलपरो5भवत्
അവിടെ കൂടിയിരുന്ന ജനങ്ങൾ എല്ലാവരും അനങ്ങാതെ നിന്നു, സ്ഥിരദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കി. “ഇവൻ ആരാണ്?” എന്ന ചോദ്യത്തിൽ അവരുടെ മനസ്സുകൾ കലങ്ങി, കൗതുകത്താൽ അവർ അത്യന്തം ഉത്സുകരായി.
Verse 8
सो<ब्रवीन्मेघगम्भीरस्वरेण वदतां वर: । भ्राता भ्रातरमज्ञातं सावित्र: पाकशासनिम्
അപ്പോൾ വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സൂര്യപുത്രൻ കർണ്ണൻ, മേഘഗംഭീരമായ സ്വരത്തിൽ, സ്വന്തം സഹോദരനായിട്ടും അറിയാതെിരുന്ന—പാകശാസകനായ ഇന്ദ്രന്റെ പുത്രൻ അർജുനനോട്—സംഭോധിച്ചു പറഞ്ഞു.
Verse 9
पार्थ यत् ते कृतं कर्म विशेषवदहं ततः । करिष्ये कह | मा55तमना विस्मयं गम:
“പാർത്ഥാ! ഈ ദർശകരുടെ മുമ്പിൽ നീ ചെയ്ത കർമ്മം വിശേഷമാണ്; എന്നാൽ അതിലും അത്ഭുതകരമായ കർമ്മം ഞാൻ ചെയ്തു കാണിക്കും. അതിനാൽ, കുന്തീനന്ദനാ, നിന്റെ പരാക്രമത്തിൽ അഹങ്കരിക്കരുത്.”
Verse 10
असमाप्ते ततस्तस्य वचने वदतां वर । यन्त्रोत्क्षिप्त इवोत्तस्थी क्षिप्रं वै सर्वती जन:
ജനമേജയാ! വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കർണ്ണന്റെ വാക്കുകൾ പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പേ, എല്ലാടത്തുനിന്നുമുള്ള ജനങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റുനിന്നു—ഒരൊറ്റ യന്ത്രം ഒരുമിച്ച് ഉയർത്തിയതുപോലെ.
Verse 11
प्रीतिश्च मनुजव्याप्र दुर्योधनमुपाविशत् । द्वीक्ष क्रोधश्ष॒ बीभत्सुं क्षणेनान्वाविवेश ह
“മനുജവ്യാഘ്രാ! ആ നിമിഷം ദുര്യോധനന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ആനന്ദം പ്രവേശിച്ചു; എന്നാൽ ക്ഷണത്തിനകം തന്നെ ബീഭത്സു (അർജുനൻ)ന്റെ മനസ്സിൽ ലജ്ജയും ക്രോധവും ഉയർന്നു.”
Verse 12
ततो द्रोणाभ्यनुज्ञातः कर्ण: प्रियरण: सदा । यत् कृतं तत्र पार्थेन तच्चकार महाबल:
അപ്പോൾ എപ്പോഴും യുദ്ധപ്രിയനായ മഹാബലൻ കർണ്ണൻ ദ്രോണാചാര്യരുടെ അനുമതി നേടി, അവിടെ പാർഥൻ (അർജുനൻ) കാണിച്ച ആയുധകൗശലങ്ങൾ അതേപോലെ എല്ലാം തന്നെ പ്രകടിപ്പിച്ചു।
Verse 13
अथ दुर्योधनस्तत्र भ्रातृभि: सह भारत । कर्ण परिष्वज्य मुदा ततो वचनमत्रवीत्,भारत! तदनन्तर भाइयोंसहित दुर्योधनने वहाँ बड़ी प्रसन्नताके साथ कर्णको हृदयसे लगाकर कहा
ഹേ ഭാരതവംശജനേ! അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ അവിടെ സഹോദരന്മാരോടുകൂടെ ആനന്ദത്തോടെ കർണ്ണനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു।
Verse 14
दुर्योधन उवाच स्वागतं ते महाबाहो दिष्ट्या प्राप्तोडसि मानद | अहं च कुरुराज्यं च यथेष्टमुपभुज्यताम्
ദുര്യോധനൻ പറഞ്ഞു—“മഹാബാഹോ! നിനക്കു സ്വാഗതം. മാനദാ! നീ ഇവിടെ എത്തിയതു ഞങ്ങളുടെ മഹാഭാഗ്യം. ഞാനും കുരുരാജ്യവും—നിനക്കിഷ്ടമുള്ളപോലെ അനുഭവിക്കട്ടെ.”
Verse 15
कर्ण उवाच कृतं सर्वमहं मन्ये सखित्वं च त्वया वृणे । डन्ड्ययुद्धं च पार्थेन कर्तुमिच्छाम्यहं प्रभो
കർണ്ണൻ പറഞ്ഞു—“പ്രഭോ! നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതെല്ലാം പൂർത്തിയായതായി ഞാൻ കരുതുന്നു. ഞാൻ നിങ്ങളോടു സഖ്യത വേരുന്നു; കൂടാതെ പാർഥനുമായി (അർജുനനുമായി) ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.”
Verse 16
दुर्योधन उवाच भुड्क्ष्य भोगान् मया सार्ध बन्धूनां पियकृद् भव । दुर्हदां कुरु सर्वेषां मूर्थ्नि पादमरिंदम
ദുര്യോധനൻ പറഞ്ഞു—“അരിന്ദമാ! എന്റെ കൂടെ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്ക. ബന്ധുക്കൾക്കു പ്രിയങ്കരനാക; ദൃഢമായി എതിർക്കുന്ന എല്ലാവരുടെയും ശിരസ്സിന്മേൽ നിന്റെ പാദം വെക്ക.”
Verse 17
वैशम्पायन उवाच ततः क्षिप्तमिवात्मानं मत्वा पार्थो5 भ्यभाषत । कर्ण भ्रातृसमूहस्य मध्येडचलमिव स्थितम्
Vaiśampāyana said: Then Pārtha (Arjuna), feeling as though he had been slighted by Karṇa, addressed Karṇa—who stood firm and unmoving in the midst of the band of brothers (Duryodhana and the rest). The moment highlights how perceived insult and pride can sharpen speech and escalate rivalry within a courtly, dharma-sensitive setting.
Verse 18
अजुन उवाच अनाहूतोपसृष्टानामनाहूतोपजल्पिनाम् । ये लोकास्तान् हत:ः कर्ण मया त्वं प्रतिपत्स्यसे
Arjuna said: “Karna, those who intrude without being summoned and those who speak without being invited are said to fall into blameworthy realms. When you are slain by me, you will attain those very worlds.”
Verse 19
कर्ण उवाच रड्रो5यं सर्वसामान्य: किमत्र तव फाल्गुन । वीर्यश्रेष्ठाश्न॒ राजानो बल॑ धर्मोडनुवर्तते
Karna said: “O Phalguna (Arjuna), this arena is common to all—what special claim do you have here? Those who are foremost in valor are the ones fit to be called kings; and dharma, too, follows the lead of strength.”
Verse 20
कि क्षेपैर्दुर्बलायासै: शरै: कथय भारत । गुरो: समक्ष यावत् ते हराम्यद्य शिर: शरै:
Karna said: “What is the use of taunts—such efforts are for the weak. If you have courage, speak with arrows. Even here, in the very presence of your teacher, I will today sever your head from your body with my shafts.” The verse frames martial valor as action rather than insult, revealing Karna’s fierce pride and the escalating ethic of kṣatriya contest where honor is claimed through prowess, not words.
Verse 21
वैशम्पायन उवाच ततो द्रोणाभ्यनुज्ञातः पार्थ: परपुरंजय: । भ्रातृभिस्त्वरया55श्लिपष्टो रणायोपजगाम तम्
Vaiśampāyana said: Then Pārtha (Arjuna), the conqueror of enemy strongholds, having received Droṇa’s permission, quickly embraced his brothers and advanced toward him (Karna) for battle. The passage underscores disciplined warfare: even in haste and hostility, action proceeds under the teacher’s sanction and with fraternal solidarity.
Verse 22
ततो दुर्योधनेनापि स भ्रात्रा समरोद्यत: । परिष्वक्त: स्थित: कर्ण: प्रगृह्मा सशरं धनु:,तब भाइयोंसहित दुर्योधनने भी धनुष-बाण ले युद्धके लिये तैयार खड़े हुए कर्णका आलिंगन किया
അപ്പോൾ ദുര്യോധനനും സഹോദരന്മാരോടുകൂടെ യുദ്ധത്തിനായി സന്നദ്ധനായി എഴുന്നേറ്റു. കർണനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, അമ്പുകളോടുകൂടിയ വില്ല് കൈയിൽ പിടിച്ച് ദൃഢമായി നിന്നു.
Verse 23
ततः सविद्युत्स्यनितै: सेन्द्रायुधपुरोगमै: । आवृतं गगन मेघैर्बलाकापड्क्तिहासिभि:
അപ്പോൾ മിന്നലിന്റെ തിളക്കവും ഇടിമുഴക്കവും, മുൻപിൽ ഇന്ദ്രധനുസ്സും സഹിതം മേഘങ്ങൾ ആകാശമൊട്ടാകെ മൂടി; കൊക്കുകളുടെ നിരകൾ എന്നാൽ കളിയാർന്ന ചിരിഛായ പകരുന്നതുപോലെ തോന്നി.
Verse 24
तत:ः स्नेहाद्धरिहयं दृष्टवा रड्भरावलोकिनम् | भास्करो>5प्यनयन्नाशं समीपोपगतान् घनान्
പിന്നീട് സ്നേഹവശാൽ, ഹരിഹയവാഹനായ ഇന്ദ്രൻ അരങ്ങിനെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതു കണ്ട ഭാസ്കരനും സമീപത്തു കൂടിയ മേഘങ്ങളെ ചിതറിച്ചു നീക്കി.
Verse 25
मेघच्छायोपगूढस्तु ततो5दृश्यत फाल्गुन: । सूर्यातपपरिक्षिप्त: कर्णोडपि समदृश्यत,तब अर्जुन मेघकी छायामें छिपे हुए दिखायी देने लगे और कर्ण भी सूर्यकी प्रभासे प्रकाशित दीखने लगा
അപ്പോൾ ഫാൽഗുനൻ (അർജുനൻ) മേഘഛായയിൽ മറഞ്ഞവനായി ദൃശ്യമായി; കർണനും സൂര്യതാപത്തിന്റെ പ്രഭയിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി വ്യക്തമായി കണ്ടു.
Verse 26
धार्तराष्ट्रा यत: कर्णस्तस्मिन् देशो व्यवस्थिता: । भारद्वाज: कृपो भीष्मो यतः पार्थस्ततो5भवन्
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ കർണൻ നിന്ന ഭാഗത്തേക്കു തന്നെ നിലയുറപ്പിച്ചു; പാർഥൻ (അർജുനൻ) നിന്ന ഭാഗത്ത് ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണൻ), കൃപൻ, ഭീഷ്മൻ എന്നിവർ നിന്നു.
Verse 27
द्विधा रंग: समभवत् स्त्रीणां द्वैधमजायत । कुन्तिभोजसुता मोहं विज्ञातार्था जगाम ह
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— രംഗഭൂമി രണ്ടായി പിരിഞ്ഞു; സ്ത്രീകളിലും അഭിപ്രായഭേദം ഉണ്ടായി. കുന്തിഭോജന്റെ പുത്രിയായ കുന്തി സംഭവത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം അറിഞ്ഞ് അന്തർമഥനവും മോഹവും മൂലം മൂർച്ച്ചയിൽ വീണു.
Verse 28
तां तथा मोहमापचन्नां विदुर: सर्वधर्मवित् । कुन्तीमाश्चवासयामास प्रेष्याभिश्चन्दनोदकै:
കുന്തി ഇങ്ങനെ മൂർച്ച്ചയിൽ കിടക്കുന്നതു കണ്ട സർവ്വധർമ്മജ്ഞനായ വിദുരൻ ദാസിമാരോട് ചന്ദനസുഗന്ധജലം തളിക്കുവാൻ കല്പിച്ചു; അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് ബോധത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
Verse 29
ततः प्रत्यागतप्राणा तावुभौ परिदंशितौ । पुत्री दृष्टवा सुसम्भ्रान्ता नान्वपद्यत किंचन
പിന്നീട് കുന്തിക്ക് ബോധം തിരിച്ചുവന്നു. എന്നാൽ കവചം ധരിച്ചു യുദ്ധത്തിനൊരുങ്ങി നിൽക്കുന്ന തന്റെ ഇരുപുത്രന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ അവൾ അത്യന്തം വിറങ്ങലിച്ചു. ആ നിമിഷം അവരെ തടയാൻ ഒരു മാർഗവും അവൾക്കു തോന്നിയില്ല.
Verse 30
तावुद्यतमहाचापौ कृप: शारद्वतोडब्रवीत् डन्दरयुद्धसमाचारे कुशल: सर्वधर्मवित्
ഇരുവരും മഹാവില്ലുകൾ ഉയർത്തി സന്നദ്ധരായിരിക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, ദ്വന്ദ്വയുദ്ധാചാരത്തിൽ നിപുണനും സർവ്വധർമ്മജ്ഞനുമായ ശാരദ്വതപുത്രൻ കൃപാചാര്യൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
Verse 31
अयं पृथायास्तनय: कनीयान् पाण्डुनन्दन: । कौरवो भवता सार्ध द्वन्डयुद्धं करिष्यति
ഇവൻ പൃഥയുടെ (കുന്തിയുടെ) കനിഷ്ഠപുത്രൻ, പാണ്ഡുനന്ദനൻ അർജുനൻ—കുരുവംശത്തിന്റെ രത്നം; ഇവൻ നിനക്കൊപ്പം ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം ചെയ്യും. ഹേ കർണാ, നീയും അതുപോലെ നിന്റെ മാതാപിതാക്കളെയും കുലപരിചയവും പ്രഖ്യാപിച്ച്, നിനാൽ വിഭൂഷിതമായ രാജവംശങ്ങളുടെ പേരുകളും പറയുക.
Verse 32
त्वमप्येवं महाबाहो मातरं पितरं कुलम् । कथयस्व नरेन्द्राणां येषां त्वं कुलभूषणम्
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— “മഹാബാഹോ! നീയും ഇതുപോലെ നിന്റെ മാതാവിനെയും പിതാവിനെയും കുലത്തെയും പ്രസ്താവിക്ക. നിനാൽ അലങ്കൃതമായ രാജവംശങ്ങളിലെ നരേന്ദ്രന്മാരുടെ പേരുകളും പറയുക.”
Verse 33
ततो विदित्वा पार्थस्त्वां प्रतियोत्स्यति वा न वा । वृथाकुलसमाचारैर्न युध्यन्ते नृपात्मजा:
ഇത് അറിഞ്ഞശേഷം മാത്രമേ പാർത്ഥൻ (അർജുനൻ) നിന്നോടു യുദ്ധം ചെയ്യുമോ ഇല്ലയോ എന്നത് നിശ്ചയമാകൂ; കാരണം രാജകുമാരന്മാർ നീചകുലവും ഹീനാചാരവും ഉള്ളവരോടു യുദ്ധം ചെയ്യുകയില്ല.
Verse 34
वैशम्पायन उवाच एवमुक्तस्य कर्णस्य व्रीडावनतमाननम् | बभौ वर्षाम्बुविक्लिन्नं पच्ममागलितं यथा
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ജനമേജയാ! ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ കർണന്റെ മുഖം ലജ്ജയാൽ താഴ്ന്നു. മഴവെള്ളത്തിൽ നനഞ്ഞ് താമര വാടുന്നതുപോലെ കർണന്റെ മുഖവും മ്ലാനമായി.
Verse 35
दुर्योधन उवाच आचार्य त्रिविधा योनी राज्ञां शास्त्रविनिश्षये | सत्कुलीनश्नव शूरश्न यश्व सेनां प्रकर्षति
ദുര്യോധനൻ പറഞ്ഞു— “ആചാര്യാ! ശാസ്ത്രനിശ്ചയപ്രകാരം രാജാക്കന്മാർക്ക് മൂന്നു ‘യോനി’കളുണ്ട്— സത്കുലജനൻ, ശൂരൻ, കൂടാതെ സൈന്യത്തെ ഉത്കർഷത്തിലേക്ക് നയിക്കുവാൻ കഴിയുന്ന സേനാനായകൻ.”
Verse 36
यद्ययं फाल्गुनो युद्धे नाराज्ञा योद्धुमिच्छति । तस्मादेषो5ड्भविषये मया राज्येडभिषिच्यते
ദുര്യോധനൻ പറഞ്ഞു— “ഈ ഫാൽഗുനൻ (അർജുനൻ) യുദ്ധത്തിൽ രാജാവല്ലാത്ത ഒരുവനോടു പോരാടാൻ ഇച്ഛിക്കാത്തപക്ഷം, അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ ഈ മനുഷ്യനെ ഇപ്പോൾ തന്നെ അങ്ങദേശത്തിന്റെ രാജസ്ഥാനത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു.”
Verse 37
वैशम्पायन उवाच (ततो राजानमामन्त्र्य गाड़ेयं च पितामहम् । अभिषेकस्य सम्भारान् समानीय द्विजातिभि: ।।
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം ദുര്യോധനൻ രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രനെയും ഗംഗാനന്ദനായ പിതാമഹൻ ഭീഷ്മനെയും അഭിവാദ്യം ചെയ്ത് അനുമതി വാങ്ങി, ദ്വിജന്മാരാൽ അഭിഷേകസാമഗ്രികൾ വരുത്തിച്ചു. അതേ ക്ഷണത്തിൽ മഹാബലനും മഹാരഥനും ആയ കർണനെ സ്വർണ്ണസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി, മന്ത്രജ്ഞ ബ്രാഹ്മണർ ലാജവും പുഷ്പങ്ങളും അലങ്കരിച്ച സ്വർണ്ണകലശങ്ങളിലെ ജലത്തോടെ അവനെ അങ്ഗദേശത്തിന്റെ രാജസ്ഥാനത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു. തുടർന്ന് കിരീടം, ഹാരം, കേയൂരം, കങ്കണം, അങ്കദം, രാജചിഹ്നങ്ങൾ എന്നിവയും മറ്റു ശുഭാഭരണങ്ങളും ധരിച്ച്, ഛത്ര-ചാമരങ്ങളോടും ജയഘോഷങ്ങളോടും കൂടി അവൻ രാജശ്രീയിൽ ദീപ്തനായി തെളിഞ്ഞു.
Verse 38
अभिषिक्तो$डूराज्ये स श्रिया युक्तो महाबल: । (समौलिहारकेयूरै: सहस्ताभरणाडूदै: । राजलिड्जैस्तथान्यैश्न भूषितो भूषणै: शुभे: ।।
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അങ്ഗദേശത്തിന്റെ രാജസ്ഥാനത്തിൽ അഭിഷിക്തനായ ആ മഹാബലി കർണൻ രാജലക്ഷ്മിയാൽ യുക്തനായി. കിരീടം-ഹാരം, കേയൂരം-കങ്കണം, അങ്കദം മുതലായ ശുഭാഭരണങ്ങളും രാജചിഹ്നങ്ങളും ധരിച്ചു അവൻ ദീപ്തനായി. ഛത്രം, മാലകൾ, ചാമരങ്ങൾ എന്നിവയോടും ജയഘോഷങ്ങളോടും കൂടി അവൻ രാജമഹിമയിൽ വിരാജിച്ചു.
Verse 39
(सभाज्यमानो विधप्रैश्न प्रदत्त्वा ह्यमितं वसु ।) उवाच कौरवं राजन् वचनं स वृषस्तदा । अस्य राज्यप्रदानस्य सदृशं कि ददानि ते
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണന്മാർ ആദരിച്ച്, വിധിപൂർവ്വം ചോദ്യം ചെയ്തപ്പോൾ കർണൻ അവർക്കു അപാര ധനം ദാനം ചെയ്തു. പിന്നെ, രാജൻ, ആ സമയത്ത് വൃഷൻ (കർണൻ) കൌരവനായ ദുര്യോധനനോട് പറഞ്ഞു—“നീ എനിക്ക് ഈ രാജ്യം നൽകിയിരിക്കുന്നു; അതിന് തുല്യമായി ഞാൻ നിനക്കു എന്ത് ദാനം നൽകണം? പറയുക; നീ കല്പിക്കുന്നതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യും.”
Verse 40
प्रत्रुहि राजशार्दूल कर्ता हास्मि तथा नृप । अत्यन्तं सख्यमिच्छामीत्याह तं॑ स सुयोधन:
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—കർണൻ പറഞ്ഞു: “രാജശാർദൂലാ, പറയുക; നൃപാ, ഞാൻ അതുപോലെ ചെയ്യും.” അപ്പോൾ സുയോധനൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: “ഞാൻ നിന്നോടു അത്യന്തവും ദീർഘകാലവും നിലനിൽക്കുന്ന സൗഹൃദം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.”
Verse 41
एवमुक्तस्तत: कर्णस्तथेति प्रत्युवाच तम् । हर्षाच्चोभौ समाश्लिष्य परां मुदमवापतु:
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ കർണൻ “തഥാസ്തു” എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു സമ്മതിച്ചു. ആനന്ദത്തോടെ ഇരുവരും പരസ്പരം ആലിംഗനം ചെയ്ത് പരമ ഹർഷം പ്രാപിച്ചു.
Verse 135
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि सम्भवपर्वणि कर्णाभिषेके पज्चत्रिंशदधिकशततमो<ध्याय:
ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ ആദിപർവാന്തർഗതമായ സംഭവപർവത്തിൽ കർണാഭിഷേകത്തെ സംബന്ധിക്കുന്ന നൂറ്റിമുപ്പത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.
Frequently Asked Questions
The chapter stages a survival ethics problem: whether covert counteraction—including arson and the neutralization of an aggressor—can be justified as protective dharma when facing an organized attempt at secret elimination.
Discernment (viveka) and preparedness are portrayed as integral to dharma: righteousness may require strategic restraint, accurate threat assessment, and safeguarding dependents under conditions of concealed hostility.
No explicit phalaśruti appears in this adhyāya; its meta-significance lies in demonstrating how narrative causality is shaped by intent, misperception, and public inference within the epic’s broader ethical architecture.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.