Shloka 10
Ādi-parva Adhyāya 132 — Duryodhana’s Instructions to Purocana at Vāraṇāvata
Lākṣāgṛha Planning
Devanagari script
राजपुत्रास्तथा चान्ये समेत्य भरतर्षभ । अभिजममुस्ततो द्रोणमस्त्रार्थे द्विजसत्तमम्,भरतश्रेष्ठ] उस समय दूसरे-दूसरे राजकुमार भी अस्त्रविद्याकी शिक्षा लेनेके लिये द्विजश्रेष्ठ द्रोणके पास आने लगे
Transliteration
rājaputrās tathā cānye sametya bharatarṣabha | abhijagmur tato droṇam astrārthe dvijasattamam ||
Translation
ഹേ ഭാരതവൃഷഭാ! അപ്പോൾ മറ്റു രാജകുമാരന്മാരും അസ്ത്രവിദ്യ പഠിക്കുവാൻ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണന്റെ അടുക്കൽ ഒരുമിച്ചു എത്തിത്തുടങ്ങി.
Word by Word
राजपुत्राःprinces
राजपुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootराजपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाalso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अन्येother (ones)
अन्ये:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
समेत्यhaving come together/assembling
समेत्य:
TypeVerb
Rootसम्-इ
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
अभिजग्मुःthey went/approached
अभिजग्मुः:
TypeVerb
Rootअभि-गम्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural, Parasmaipada
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
द्रोणम्Drona
द्रोणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Accusative, Singular
अस्त्रार्थेfor the purpose of weapons (training)
अस्त्रार्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअस्त्रार्थ
FormMasculine, Locative, Singular
द्विजसत्तमम्the best of Brahmins
द्विजसत्तमम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्विजसत्तम
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
DroṇaP
princes (rājaputrāḥ)B
Bharata lineage (Bharatas)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes