Shloka 52
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
न सनातको<5वसीदेत वर्तमान: स्वकर्मसु । इति संचिन्त्य मनसा तं॑ देशं बहुशो भ्रमन्,मैंने मन-ही-मन सोचा, यदि मैं किसी कम गायवाले ब्राह्मणसे गाय माँगता हूँ तो कहीं ऐसा न हो कि वह अपने अग्निहोत्र आदि कर्मोंमें लगा हुआ स्नातक गोदुग्धके बिना कष्टमें पड़ जाय; अतः जिसके पास बहुत-सी गौएँ हों, उसीसे धर्मानुकूल विशुद्ध दान लेनेकी इच्छा रखकर मैंने उस देशमें कई बार भ्रमण किया। गंगानन्दन! एक देशसे दूसरे देशमें घूमनेपर भी मुझे दूध देनेवाली कोई गाय न मिल सकी
na sanātako’vasīdet vartamānaḥ svakarmasu | iti sañcintya manasā taṃ deśaṃ bahuśo bhraman |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—‘സ്വകർമങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സ്നാതകനെയൊരിക്കലും ദുഃഖത്തിലാക്കരുത്’ എന്ന് മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ച് ഞാൻ ആ ദേശത്ത് പലവട്ടം അലഞ്ഞു; ധർമ്മാനുസൃതവും വിശുദ്ധവുമായ ദാനം അനേകം പശുക്കളുള്ളവനിൽ നിന്നുമാത്രം സ്വീകരിക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ച്—അल्पഗോധനമുള്ള ബ്രാഹ്മണനോട് പശു ചോദിച്ചാൽ അവൻ അഗ്നിഹോത്രാദി കർമങ്ങളിൽ പാലില്ലായ്മകൊണ്ട് കഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കേണ്ടതിന്ന്.
वैशम्पायन उवाच