Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

धृतराष्ट्र–दुर्योधन संवादः

Vāraṇāvata-vivāsana-nīti: Dhṛtarāṣṭra and Duryodhana’s Policy Dialogue

अश्वृत्थामैव बालो<यं तस्मान्नाम्ना भविष्यति । सुतेन तेन सुप्रीतो भारद्वाजस्ततो5भवत्‌,उसे सुनकर अन्तरिक्षमें स्थित किसी अदृश्य चेतनने कहा--“इस बालकके चिल्लाते समय अश्वके समान शब्द सम्पूर्ण दिशाओंमें गूँज उठा है; अतः यह अअश्वत्थामा नामसे ही प्रसिद्ध होगा।” उस पुत्रसे भरद्वाजनन्दन द्रोणको बड़ी प्रसन्नता हुई

Vaiśampāyana uvāca: Aśvatthāmaiva bālo ’yaṃ tasmān nāmnā bhaviṣyati | sutena tena suprīto Bhāradvājas tato ’bhavat ||

“അതുകൊണ്ട് ഈ ബാലൻ അശ്വത്ഥാമൻ എന്ന പേരിൽ തന്നെയാകും പ്രസിദ്ധനാകുക.” ഇത് കേട്ട് ഭാരദ്വാജനന്ദനായ ദ്രോണൻ ആ പുത്രനെക്കുറിച്ച് അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.

अश्वत्थामाAshvatthaman (name)
अश्वत्थामा:
Karta
TypeNoun
Rootअश्वत्थामन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
बालःboy/child
बालः:
Karta
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्मात्therefore/from that reason
तस्मात्:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
भविष्यतिwill be/will become
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormSimple Future (लृट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
सुतेनby/with (his) son
सुतेन:
Karana
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
तेनby him/with that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
सुप्रीतःvery pleased
सुप्रीतः:
TypeAdjective
Rootसुप्रीत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भारद्वाजःBharadvaja
भारद्वाजः:
Karta
TypeNoun
Rootभारद्वाज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
अभवत्became/was
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Aśvatthāmā
D
Droṇa (Bhāradvāja-putra)