Shloka 40
धृतराष्ट्र–दुर्योधन संवादः
Vāraṇāvata-vivāsana-nīti: Dhṛtarāṣṭra and Duryodhana’s Policy Dialogue
Devanagari script
अग्नेस्तु जात: स मुनिस्ततो भरतसत्तम | भारद्वाजं तदाग्नेयं महास्त्र॑ प्रत्यपादयत्,जनमेजय! अग्निवेश मुनि साक्षात् अग्निके पुत्र थे। उन्होंने अपने गुरुपुत्र भरद्वाजनन्दन द्रोणको उस आग्नेय नामक महान् अस्त्रकी शिक्षा दी
Transliteration
agnestu jātaḥ sa munistato bharatasattama | bhāradvājaṃ tadāgneyaṃ mahāstraṃ pratyapādayat, janamejaya ||
Translation
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാരതശ്രേഷ്ഠൻ ജനമേജയ! അഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ആ മുനി അപ്പോൾ ഭാരദ്വാജനു ‘ആഗ്നേയ’ എന്ന മഹാസ്ത്രവിദ്യ പകർന്നു നൽകി.
Word by Word
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Genitive, Singular
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
जातःborn
जातः:
Karta
TypeAdjective
Rootजात
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मुनिःsage
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
भरतसत्तमO best of the Bharatas
भरतसत्तम:
Sambodhana
TypeNoun
Rootभरत-सत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
भारद्वाजम्to Bharadvaja (as object/recipient in context)
भारद्वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootभारद्वाज
FormMasculine, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आग्नेयम्fiery/of Agni (Agneya)
आग्नेयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआग्नेय
FormNeuter, Accusative, Singular
महास्त्रम्great weapon (astra)
महास्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहा-अस्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रत्यपादयत्taught/handed over/instructed
प्रत्यपादयत्:
TypeVerb
Rootप्रति-√पद् (प्रत्यपादयति)
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
Sambodhana
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaJ
JanamejayaA
AgniB
BhāradvājaĀ
Āgneya-astraVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes