धृतराष्ट्र–दुर्योधन संवादः
Vāraṇāvata-vivāsana-nīti: Dhṛtarāṣṭra and Duryodhana’s Policy Dialogue
कश्चित् सेनाचरो5रण्ये मिथुनं तदपश्यत । धनुश्व सशरं दृष्टवा तथा कृष्णाजिनानि च,तदनन्तर गौतमनन्दन शरद्वानके उसी वीर्यसे एक पुत्र और एक कन्याकी उत्पत्ति हुई। उस दिन दैवेच्छासे राजा शन्तनु वनमें शिकार खेलने आये थे। उनके किसी सैनिकने वनमें उन युगल संतानोंको देखा। वहाँ बाणसहित धनुष और काला मृगचर्म देखकर उसने यह जान लिया कि “ये दोनों किसी धरनुर्वेदके पारंगत विद्वान ब्राह्मणकी संतानें हैं” ऐसा निश्चय होनेपर उसने राजाको वे दोनों बालक और बाणसहित धनुष दिखाया। राजा उन्हें देखते ही कृपाके वशीभूत हो गये और उन दोनोंको साथ ले अपने घर आ गये। वे किसीके पूछनेपर यही परिचय देते थे कि “ये दोनों मेरी ही संतानें हैं"
vaiśampāyana uvāca | kaścit senācaraḥ araṇye mithunaṃ tad apaśyat | dhanuḥ ca saśaraṃ dṛṣṭvā tathā kṛṣṇājināni ca |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— വനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന രാജസൈനികരിൽ ഒരാൾ ഒരു ജോടി കുഞ്ഞുങ്ങളെ കണ്ടു. അവിടെ അമ്പുകളോടുകൂടിയ വില്ലും കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മങ്ങളും കണ്ടപ്പോൾ, ‘ഇവർ ധനുർവേദത്തിൽ നിപുണനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ സന്തതിയാകണം’ എന്ന് അവൻ നിശ്ചയിച്ചു. പിന്നെ അവൻ ആ കുഞ്ഞുങ്ങളെ വില്ലും അമ്പുകളും സഹിതം രാജാവ് ശന്തനുവിന് കാണിച്ചു. രാജാവ് അവരെ കണ്ടയുടൻ കരുണാവശനായി, അവരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് തന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ആരെങ്കിലും ചോദിച്ചാൽ, “ഇവർ രണ്ടുപേരും എന്റെ മക്കളാണ്” എന്നത്രേ അദ്ദേഹം പരിചയപ്പെടുത്തിയത്.
वैशम्पायन उवाच