Shloka 42
Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)
जल तच्छुशुभे छन्न॑ फुल्लैर्जलरुहैस्तथा । उपच्छन्ना वसुमती तथा पुष्पैर्यथर्तुकै:
jala-tacchuśubhe channaṁ phullair jalaruhaiḥ tathā | upacchannā vasumatī tathā puṣpair yathārtukaiḥ ||
അവിടത്തെ ജലം പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ ജലരുഹങ്ങളാൽ (താമരകളാൽ) മൂടപ്പെട്ട് അത്യന്തം മനോഹരമായി തോന്നി. അതുപോലെ, ഋതുവിനൊത്തുവിരിഞ്ഞ് വീണ പുഷ്പങ്ങളാൽ ഭൂമിയും മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse primarily conveys auspicious order and cultivated beauty: when a place is prepared in harmony with nature’s seasons, it becomes fit for dignified assembly and right conduct in public life. The ethical undertone is refinement and propriety—creating a setting that supports calm, respectful social interaction.
The narrator describes a splendidly prepared garden or pleasure-ground: the water surfaces are covered with blooming lotuses, and the land is strewn with seasonally fallen flowers, emphasizing the festive readiness and grandeur of the setting.