Shloka 58
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
ब्रह्मचारी बहुगुण: सुवर्णश्रेति विश्वुतः । विश्वावसुर्भुगन्युश्व सुचन्द्रश्न शरुस्तथा
vaiśampāyana uvāca | brahmacārī bahuguṇaḥ suvarṇaśreṣṭhī viśrutaḥ | viśvāvāsur bhūmanyuś ca sucandraḥ śaruś tathā | bhīmasenaś ca ugrasenaḥ ūrṇāyuś cānaghaḥ | gopatiś ca dhṛtarāṣṭraḥ sūryavarcāś ca aṣṭamaḥ | yugapaḥ tṛṇapaḥ kārṣṇiḥ nandiś ca citrarathaḥ | trayodaśaḥ śāliśirāś caturdaśaḥ parjanyaḥ | pañcadaśaḥ kaliḥ ṣoḍaśaḥ nāradaḥ | ṛtvā ca bṛhattvā bṛhakaś ca mahāmanāḥ karālaḥ | hāhā hūhū ca gītamādhurya-sampannau suviśrutau | rājann ete sarve devagandharvāḥ tatra samāgatāḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! അവിടെ അനേകം ദേവഗന്ധർവന്മാർ എത്തി—ബ്രഹ്മചാരി, ബഹുഗുണസമ്പന്നനും പ്രസിദ്ധനുമായ സുവർണശ്രേഷ്ഠി; വിശ്വാവസു, ഭൂമന്യു, സുചന്ദ്ര, ശരു, ഭീമസേന, ഉഗ്രസേന, ഊർണായു, അനഘ, ഗോപതി, ധൃതരാഷ്ട്ര, സൂര്യവർചാ; പിന്നെ ക്രമമായി യുഗപ, തൃണപ, കാർഷ്ണി, നന്ദി, ചിത്രരഥ, ശാലിശിരാ, പർജന്യ, കലി, നാരദ, ഋത്വാ, ബൃഹത്ത്വാ, ബൃഹക, മഹാമനസ്സനായ കരാല; കൂടാതെ ഗീതമാധുര്യസമ്പന്നരായ പ്രസിദ്ധ ഹാഹാ, ഹൂഹൂ—ഇവരെല്ലാം ദേവഗന്ധർവന്മാർ അവിടെ സമാഗമിച്ചു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the epic motif that virtue, fame, and refined arts (especially music) are honored in divine society; it also underscores the ordered, communal nature of celestial gatherings, where renowned beings assemble for a larger dharmic narrative event.
Vaiśampāyana enumerates the Gandharvas who arrived at a particular venue, naming many celebrated celestial musicians (including Hāhā and Hūhū) to mark the grandeur of the assembly and the importance of the occasion.