Shloka 9
Droṇotpattiḥ and Dhanurveda-Prāpti
Origin of Droṇa and Acquisition of Martial Science
अमाद्यदिन्द्र: सोमेन दक्षिणाभिद्धिजातय: । व्युषिताश्वस्य राजर्षेस्ततो यज्ञे महात्मन:
amādyad indraḥ somena dakṣiṇābhir dhijātayaḥ | vyuṣitāśvasya rājarṣes tato yajñe mahātmanaḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ആ യാഗത്തിൽ ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രൻ സോമപാനം ചെയ്ത് ഉല്ലസിച്ചു; ദ്വിജ ബ്രാഹ്മണർ സമൃദ്ധമായ ദക്ഷിണ ലഭിച്ച് ആനന്ദത്തിൽ പുളകിതരായി. മഹാത്മാവായ രാജർഷി വ്യുഷിതാശ്വന്റെ ആ യാഗത്തിൽ ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മർഷിമാരും തന്നേ, എന്നപോലെ, എല്ലാ വിധി-കർമ്മങ്ങളും നിർവഹിച്ചു. അതിനാൽ വ്യുഷിതാശ്വൻ മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രതിഷ്ഠ നേടി അപൂർവ ദീപ്തിയോടെ പ്രകാശിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dharmic ideal that a ruler’s properly conducted sacrifice, coupled with generous dakṣiṇā to the twice-born, sustains the sacred-social order and brings elevated status and radiance (yaśas/śrī) through divine and sage approval.
Vaiśampāyana describes Vyuṣitāśva’s great sacrifice: Indra drinks Soma and becomes exhilarated; Brahmins rejoice after receiving ample gifts; and the gods and brahmarṣis are portrayed as actively ensuring the rites succeed, resulting in Vyuṣitāśva’s exceptional eminence.