Shloka 8
Pāṇḍu’s Marriages, Conquests, and Triumphal Return (पाण्डोर्विवाह-विजय-प्रत्यागमनम्)
आजगाम तरीं धीमांस्तरिष्यन् यमुनां नदीम् । स तार्यमाणो यमुनां मामुपेत्याब्रवीत् तदा
ājagāma tarīṃ dhīmāṃs tariṣyan yamunāṃ nadīm | sa tāryamāṇo yamunāṃ mām upetya abravīt tadā |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—“യമുനാനദി കടക്കുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് ആ ധീമാൻ ഋഷി തോണിയിലേക്കു വന്നു. ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ യമുന കടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം എന്റെ അടുക്കൽ വന്ന് അപ്പോൾ സംസാരിച്ചു.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a narrative hinge: it frames an encounter where a revered sage’s desire will be voiced, raising ethical questions about self-control, consent, and the interplay of dharma with personal impulse, as well as how lineage and social identity are negotiated in epic storytelling.
A wise man arrives at a boat to cross the Yamunā. While being ferried, he approaches the boatwoman and begins speaking—introducing the forthcoming dialogue in which he inquires about her origin and advances his request.