Shloka 92
वासिष्ठकथनम् (आदित्य–सोमवंशवर्णनम् तथा रुद्रसहस्रनाम-प्रशंसा)
Devanagari script
समीरो दमनाकारो ह्य् अर्थो ह्यर्थकरो वशः वासुदेवश् च देवश् च वामदेवश् च वामनः
Transliteration
samīro damanākāro hy artho hyarthakaro vaśaḥ vāsudevaś ca devaś ca vāmadevaś ca vāmanaḥ
Translation
അവൻ സമീരൻ—സകല ജീവികളെയും ചലിപ്പിക്കുന്ന പ്രാണവായു; അവൻ ദമനാകാരൻ—ബന്ധനത്തെ ശാസിക്കുന്ന സ്വരൂപം. അവൻ തന്നെ അർത്ഥവും അർത്ഥകരനും—സത്യലക്ഷ്യം നൽകുന്നവൻ; അവൻ വശൻ—ആധിപത്യത്തിന്റെ പ്രഭു. അവൻ വാസുദേവൻ, ദിവ്യദേവൻ; അവൻ വാമദേവൻ, മംഗളമുഖൻ; അവൻ വാമനൻ—ലോകങ്ങളെ തന്റെ ഉള്ളിൽ അളന്ന് ധരിക്കുന്നവൻ।
Word by Word
समीरो (samīraḥ)the wind/breath, vital life-current
समीरो (samīraḥ):
दमनाकारः (damanākāraḥ)whose form is subduing/disciplining, the tamer of passions and bonds
दमनाकारः (damanākāraḥ):
अर्थः (arthaḥ)meaning, purpose, the true aim (puruṣārtha) and reality
अर्थः (arthaḥ):
अर्थकरः (arthakaraḥ)bestower/producer of purpose and prosperity, granter of right fruition
अर्थकरः (arthakaraḥ):
वशः (vaśaḥ)mastery, the one who brings all under control (lordship)
वशः (vaśaḥ):
वासुदेवः (vāsudevaḥ)indwelling Lord of all beings, all-pervading deity
वासुदेवः (vāsudevaḥ):
देवः (devaḥ)the shining God, the luminous one
देवः (devaḥ):
वामदेवः (vāmadevaḥ)the auspicious/benign aspect of Shiva (Vāmadeva-mūrti)
वामदेवः (vāmadevaḥ):
वामनः (vāmanaḥ)the measurer/one of subtle stride, the one who pervades by measured steps
वामनः (vāmanaḥ):
Speaker
Suta Goswami (reciting the Shiva Sahasranama to the sages of Naimisharanya)