Shloka 24

सोमवर्णनम्

Graha–Ratha–Aśva Varṇana, Dhruva-Nibaddha Gati, Maṇḍala-Pramāṇa, Graha-Arcana

Devanagari script

भूमिरेखावृतः सूर्यः पौर्णिमावास्ययोस् तदा ददृशे च यथाकालं शीघ्रमस्तमुपैति च

Transliteration

bhūmirekhāvṛtaḥ sūryaḥ paurṇimāvāsyayos tadā dadṛśe ca yathākālaṃ śīghramastamupaiti ca

Translation

അപ്പോൾ പൗർണ്ണമിയും അമാവാസിയും ദിവസങ്ങളിൽ സൂര്യൻ ഭൂമിയിലെ ഒരു രേഖകൊണ്ട് മറഞ്ഞതുപോലെ ദൃശ്യമായി; കാലക്രമത്തിന് വിരുദ്ധമായി അവൻ വേഗത്തിൽ അസ്തമിച്ചു. ഇത്തരത്തിലുള്ള സൂചനകൾ പറയുന്നു—പാശം (അവ്യവസ്ഥയുടെ ബന്ധനം) വർധിക്കുമ്പോൾ പശു (ജീവൻ) അസ്ഥിരമാകും; പ്രഭു പതി ശിവൻ ധർമ്മവും സമത്വവും വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കുന്നതുവരെ.

Word by Word

• भूमि-रेखाऽऽवृतः: covered/veiled by an earthly line

• सूर्यः: the Sun

• पौर्णिमा-वास्ययोः: on the full-moon and new-moon days

• तदा: then

• ददृशे: was seen/appeared

• च: and

• यथा-कालम्: according to proper time/seasonal order

• शीघ्रम्: quickly

• अस्तम्: to setting

• उपैति: goes/approaches

• च: and

Speaker

Suta Goswami

Characters & Entities

• Surya

FAQs

What is the importance of this verse in the context of Linga worship?

It frames celestial disturbance as a sign that dharma and inner steadiness have been shaken; Linga-worship centers the Paśu (individual soul) in the presence of Pati (Śiva), restoring order through devotion, mantra, and śiva-smaraṇa.

How does this verse describe the nature of Shiva (Shiva-tattva)?

Though Śiva is not named directly, the verse implies a cosmos whose rhythms can be disturbed; in Shaiva Siddhānta, Śiva-tattva as Pati is the sovereign regulator who re-establishes ṛta/dharma when irregularities arise in the manifested order.

What ritualistic or Yogic practice is highlighted here?

The verse points to observance on Paurṇimā and Amāvāsyā: śiva-pūjā, japa, fasting/niyama, and Pāśupata-style inner discipline to steady the mind when external cycles appear unsettled.