Shloka 10
Rules of Food, Acceptance, and Purity for the Twice-Born
Dvija-Śauca and Anna-Doṣa
अपाङ्क्त्यान्नं च सङ्घान्नं शस्त्राजीवस्य चैव हि / क्लीबसंन्यासिनोश्चान्नं मत्तोन्मत्तस्य चैव हि / भीतस्य रुदितस्यान्नमवक्रुष्टं परिक्षुतम्
apāṅktyānnaṃ ca saṅghānnaṃ śastrājīvasya caiva hi / klībasaṃnyāsinoścānnaṃ mattonmattasya caiva hi / bhītasya ruditasyānnamavakruṣṭaṃ parikṣutam
ഭോജനപങ്ക്തിയിൽ ഇരിക്കാൻ അയോഗ്യരിൽ നിന്നു ലഭിച്ച അന്നം, ജനക്കൂട്ടത്തിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്ന സംഘം-അന്നം, ആയുധജീവിയുടെ അന്നം; ക്ളീബന്റെയും സന്ന്യാസിയുടെയും അന്നം; മത്തനോ ഉന്മത്തനോ ആയവന്റെ അന്നം; ഭീതനായോ കരയുന്നവനോ ആയവന്റെ അന്നം; നിന്ദിക്കപ്പെട്ടതോ തുമ്മൽ വീണതോ ആയ അന്നം—ഇവ എല്ലാം വर्ज്യമാണ്।
Lord Kūrma (Vishnu) instructing on dharma and purity
Primary Rasa: bibhatsa
Secondary Rasa: bhayanaka
FAQs
This verse does not directly define Ātman; it supports dharmic purification by regulating āhāra (food), implying that clarity and steadiness of mind—useful for realizing the Self—depend on disciplined conduct.
No technique like dhyāna is taught here; instead it gives preparatory discipline (yama-like purity through careful food intake). In the Kūrma tradition, such śauca in āhāra is treated as supportive groundwork for later yoga and devotion.
The verse is primarily dharma-śāstra in tone and does not explicitly mention Śiva–Viṣṇu unity; however, its emphasis on purity and restraint aligns with the shared sādhanā-ethic found across both Śaiva (including Pāśupata) and Vaiṣṇava strands of the Purāṇa.