Shloka 63
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
प्रादुर्भूता यतो ऽसि त्वं कृतर्थो ऽस्मि पुरो मम / त्वयैतदखिलं कर्म निर्मितं सुशुभाशुभम्
Transliteration
prādurbhūtā yato 'si tvaṃ kṛtartho 'smi puro mama / tvayaitadakhilaṃ karma nirmitaṃ suśubhāśubham
Translation
നീ എന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷയായതിനാൽ ഞാൻ കൃതാർത്ഥനായി. നിനക്കാലാണ് ഈ സമസ്ത കർമ്മം—അത്യന്തം ശുഭവും അശുഭവും—നിർമ്മിതമായത്.
Word by Word
प्रादुर्भूताappeared/manifest
प्रादुर्भूता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्रादुर्भूत (कृदन्त; √भू धातु)
Formकृदन्त-भूतकृदन्त/क्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘प्रादुर्भूता’ = ‘प्रकटिता’ (appeared)
यतःsince/because
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय; कारणार्थे (causal) ‘since/because’
असिyou are
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन; (gender-contextual)
कृतार्थःfulfilled/successful
कृतार्थः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootकृतार्थ (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद; उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
पुरःin front (of)
पुरः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/उपपद)
Formअव्यय; देशार्थे (locative sense) ‘in front/before’
ममof me/my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
अखिलम्entire/whole
अखिलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘एतत्/कर्म’ विशेषण
कर्मaction/deed
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
निर्मितम्made/created
निर्मितम्:
Karma-samānādhikaraṇa (कर्मसमानाधिकरण)
TypeVerb
Rootनिर्मित (कृदन्त; √मा धातु, उपसर्ग: निर्)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘कर्म’ विशेषण/विधेय
सु-शुभ-अशुभम्good and bad (auspicious and inauspicious)
सु-शुभ-अशुभम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + शुभ (प्रातिपदिक) + अशुभ (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास (इतरद्वन्द्व); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘कर्म’ विशेषण