Shloka 41
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
भ्रममाणः शिवाकान्तो भ्रमो भ्रान्तश्च मुग्धया / भ्रामको रमया प्राप्तो भ्रामितो भृङ्ग इष्यते
Transliteration
bhramamāṇaḥ śivākānto bhramo bhrāntaśca mugdhayā / bhrāmako ramayā prāpto bhrāmito bhṛṅga iṣyate
Translation
ഭ്രമിച്ചുനടക്കുന്നവൻ ശിവാകാന്തൻ; മുഗ്ധയാൽ ‘ഭ്രമ’ ‘ഭ്രാന്ത’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; രമയാൽ പ്രാപ്തനായി ‘ഭ്രാമക’, ഭ്രമിതനായി ‘ഭൃംഗ’ എന്നു അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു।
Word by Word
bhramamāṇaḥwandering
bhramamāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√bhram (धातु) + śatṛ (कृदन्त)
Formवर्तमान कृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
śivākāntaḥbeloved of Śivā
śivākāntaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśivā+kānta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
bhramaḥdelusion/whirling
bhramaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
bhrāntaḥbewildered
bhrāntaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√bhram (धातु) + kta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
mugdhayāby the enamoured/innocent woman
mugdhayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmugdhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
bhrāmakaḥone who causes to wander; deceiver
bhrāmakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhrāmaka (प्रातिपदिक; from √bhram caus/intensive sense)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
ramayāby Ramā (Lakṣmī)/by a lovely woman
ramayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootramā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
prāptaḥattained/obtained
prāptaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√āp (धातु) + pra + kta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
bhrāmitaḥmade to wander; deluded
bhrāmitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√bhram (धातु) + ṇic (causative) + kta (कृदन्त)
Formणिजन्त-भूतकृदन्त (Causative PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
bhṛṅgaḥbee
bhṛṅgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhṛṅga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
iṣyateis considered/held to be
iṣyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√iṣ (धातु)
Formलट् लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद (Ātmanepada)