Shloka 41
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
चतुर्नल्वप्रविस्तारं प्राग्वत्सोपानमन्दिरम् / तस्मिन्हृदयदेव्याद्याः शक्तयः संति वै मुने
Transliteration
caturnalvapravistāraṃ prāgvatsopānamandiram / tasminhṛdayadevyādyāḥ śaktayaḥ saṃti vai mune
Translation
ഹേ മുനേ! കിഴക്കോട്ടു മുഖമുള്ള പടികളോടുകൂടിയ, ചതുര്നല്വ വ്യാപ്തിയുള്ള ആ മന്ദിരത്തിൽ ഹൃദയദേവി മുതലായ ശക്തികൾ വസിക്കുന്നു.
Word by Word
चतुः-नल्व-प्रविस्तारम्having a breadth of four nalvas
चतुः-नल्व-प्रविस्तारम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootचतुः (प्रातिपदिक) + नल्व (प्रातिपदिक) + प्रविस्तार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम्—प्राग्वत्सोपानमन्दिरम् इति विशेष्यस्य
प्राग्वत्सोपानमन्दिरम्a stair-stepped mansion like the former (one)
प्राग्वत्सोपानमन्दिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्राग्वत्स (प्रातिपदिक) + सोपान (प्रातिपदिक) + मन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
तस्मिन्in that (place)
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम
हृदयदेवी-आद्याःbeginning with Hṛdayadevī
हृदयदेवी-आद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृदयदेवी (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषणम्—शक्तयः इति विशेष्यस्य
शक्तयःpowers (Śaktis)
शक्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
सन्तिare
सन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन