Shloka 101
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
आकर्णयन्ति पृच्छन्ति विचिन्वन्ति च ये नराः / ये पुस्तके धारयन्ति ते यान्ति परमां गतिम्
Transliteration
ākarṇayanti pṛcchanti vicinvanti ca ye narāḥ / ye pustake dhārayanti te yānti paramāṃ gatim
Translation
ആരൊക്കെയോ ശ്രവിച്ചു, ചോദിച്ചു, വിചാരിച്ചു അന്വേഷിക്കുന്നു; കൂടാതെ ആരൊക്കെയോ ഇതിനെ പുസ്തകത്തിൽ ധരിക്കുന്നു—അവർ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു।
Word by Word
आकर्णयन्तिthey listen/hear attentively
आकर्णयन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआकर्णय् (धातु; √कर्णय्/कर्ण् caus.)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
पृच्छन्तिthey ask
पृच्छन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√पृच्छ् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
विचिन्वन्तिthey investigate/consider
विचिन्वन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + √चि (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
नराःmen/people
नराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
पुस्तकेin a book
पुस्तके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुस्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; अधिकरण (locative)
धारयन्तिthey keep/hold/maintain
धारयन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√धृ (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
तेthey (those)
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; correlative pronoun
यान्तिthey go/attain
यान्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
परमाम्supreme
परमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण (qualifier)
गतिम्state/goal/destination
गतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन