Shloka 79
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
अनङ्गशक्त्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / संक्षोभिण्याद्यन्तरं स्यात्सर्वसौभाग्यदायकम्
Transliteration
anaṅgaśaktyantarasyopariṣṭātkuṃbhasaṃbhava / hastaviṃśatirunnamraṃ caturnalvapravistaram / saṃkṣobhiṇyādyantaraṃ syātsarvasaubhāgyadāyakam
Translation
ഹേ കുംഭസംഭവ! അനംഗശക്തിയുടെ അന്തരത്തിനുമീതെ ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു—ഉയരം ഇരുപത് ഹസ്തം, വിസ്താരം നാല് നല്വ. ഇത് ‘സംക്ഷോഭിണി’ മുതലായവരുടെ അന്തരം; സർവ്വസൗഭാഗ്യദായകം.
Word by Word
anaṅga-śakti-antarasyaof the inner part of Anaṅga-śakti
anaṅga-śakti-antarasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootanaṅga (प्रातिपदिक) + śakti (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुष (‘अनङ्ग-शक्तेः अन्तरम्’), ‘of the inner (part) of Anaṅga-śakti’
upariṣṭātabove; on the upper side
upariṣṭāt:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootupariṣṭāt (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place: ‘above’)
kumbha-sambhavaO Pot-born one (Agastya)
kumbha-sambhava:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootkumbha (प्रातिपदिक) + sambhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; तत्पुरुष (‘कुम्भात् सम्भवः’ = born from the pot), संबोधन to the sage
hasta-viṃśatiḥa measure of twenty hastas (cubits)
hasta-viṃśatiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roothasta (प्रातिपदिक) + viṃśati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समास (परिमाण: ‘विंशतिः हस्ताः’ = twenty hands in measure)
unnamramraised; elevated
unnamram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootunnamra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (agreeing with implied ‘cakram/antaraṃ’)
catuḥ-nalva-pravistaramhaving a breadth/extent of four nalvas
catuḥ-nalva-pravistaram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatuḥ (संख्या-प्रातिपदिक) + nalva (प्रातिपदिक; measure-term) + pravistara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (परिमाण: ‘चत्वारि नल्वाः’ इति)
saṃkṣobhiṇī-ādi-antaraṃthe inner (section) beginning with Saṃkṣobhiṇī
saṃkṣobhiṇī-ādi-antaraṃ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsaṃkṣobhiṇī (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (‘संक्षोभिण्याः आदिः’ इत्यर्थे: beginning with Saṃkṣobhiṇī)
syātmay be; should be
syāt:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
sarva-saubhāgya-dāyakambestowing all good fortune
sarva-saubhāgya-dāyakam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + saubhāgya (प्रातिपदिक) + dāyaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (‘सर्वं सौभाग्यं ददाति’)