Shloka 78
Devanagari script
सुंदरी नाम विज्ञेया नाम्ना गुप्ततरापि सा / तच्चक्रपालनकरी मुद्राकर्षणिका स्मृता
Transliteration
suṃdarī nāma vijñeyā nāmnā guptatarāpi sā / taccakrapālanakarī mudrākarṣaṇikā smṛtā
Translation
അവൾ ‘സുന്ദരി’ എന്ന നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; നാമത്താലും അത്യന്തം ഗുപ്തയുമാണ്. അവളാണ് ആ ചക്രത്തിന്റെ പാലകി; ‘മുദ്രാ-ആകർഷണിക’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
Word by Word
sundarīSundarī (name)
sundarī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsundarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (नाम/व्यक्तिवाचक)
nāmaby name; namely
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/Name-marker)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), नामनिर्देशक-निपात (particle indicating ‘by name/namely’)
vijñeyāis to be known; should be understood
vijñeyā:
Vidhi (विधेय/Predicate)
TypeVerb
Root√jñā (धातु) + vi + ya (कृत्)
Formकृदन्त (Kridanta), विधेय-विशेषण; भाव्य/कर्तव्य (gerundive/तव्यत्-प्रत्ययार्थ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nāmnāby the name
nāmnā:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
guptatarāmore secret; more hidden
guptatarā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgupta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तरप्-प्रत्यय (comparative)
apialso; even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle: ‘also/even’)
sāshe
sā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tat-cakra-pālana-karīshe who maintains that chakra
tat-cakra-pālana-karī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + cakra (प्रातिपदिक) + pālana (प्रातिपदिक) + karī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (‘तत्-चक्रस्य पालनं करोति’)
mudrā-akarṣaṇikāone who draws/attracts the mudrā (seal/gesture)
mudrā-akarṣaṇikā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmudrā (प्रातिपदिक) + ākarṣaṇikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (‘मुद्रां आकर्षयति’)
smṛtāis said; is remembered as
smṛtā:
Vidhi (विधेय/Predicate)
TypeVerb
Root√smṛ (धातु) + ta (कृत्)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ (as ‘is called/remembered’)