Shloka 21
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
तारातरणिशक्तीनां समवायो ऽतिसुन्दरः / काश्चिन्नौकाः सुवर्णाढ्याः काश्चिद्रत्नकृता मुने
Transliteration
tārātaraṇiśaktīnāṃ samavāyo 'tisundaraḥ / kāścinnaukāḥ suvarṇāḍhyāḥ kāścidratnakṛtā mune
Translation
ഹേ മുനേ! താരയും തരണിയും എന്ന ശക്തികളുടെ സംഗമം അത്യന്തം മനോഹരമായിരുന്നു. ചില നൗകകൾ സ്വർണ്ണസമൃദ്ധമായിരുന്നു; ചിലത് രത്നനിർമ്മിതമായിരുന്നു.
Word by Word
तारा-तरणि-शक्तीनाम्of the powers of Tārā and the Sun
तारा-तरणि-शक्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक) + तरणि (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (निर्देश/सम्बन्धः: ‘तारायाः तरणेः शक्तयः’)
समवायःcombination, conjunction
समवायः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसमवाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अतिसुन्दरःvery beautiful
अतिसुन्दरः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतिसुन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (समवायस्य)
काश्चित्some (of them)
काश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; अनिर्दिष्ट-समूहवाचक (‘some’)
नौकाःboats
नौकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनौका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
सुवर्णाढ्याःrich in gold, golden-laden
सुवर्णाढ्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (नौकानाम्); समासः—तत्पुरुषः (‘सुवर्णेन आढ्याः’ = rich in gold)
काश्चित्some (others)
काश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘some’
रत्नकृताःmade of jewels
रत्नकृताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + कृत (कृ-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम् (नौकानाम्); समासः—तत्पुरुषः (‘रत्नैः कृताः’ = made of gems)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन