Previous Verse
Next Verse

Shloka 93

Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa

Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra

अन्तर्बहिस्तमः पुञ्जनिर्भेदनपटी यसीम् / महाप्रकाशरूपां तां मेधाशक्ति प्रकाशयन्

antarbahistamaḥ puñjanirbhedanapaṭī yasīm / mahāprakāśarūpāṃ tāṃ medhāśakti prakāśayan

അന്തര്ബാഹ്യ തമസ്സിന്റെ കൂട്ടങ്ങളെ ഭേദിക്കാൻ കഴിവുള്ള ആ മഹാപ്രകാശരൂപമായ മേധാശക്തിയെ അവൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.

antar-bahiḥ-tamaḥinner and outer darkness
antar-bahiḥ-tamaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootantar (अव्यय/उपसर्गसदृश) + bahiḥ (अव्यय) + tamaḥ (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; द्वन्द्वः—अन्तर्बहिस्तमः (‘inner and outer darkness’) as a collective
puñja-nirbhedana-paṭīskilled in breaking through the mass (of darkness)
puñja-nirbhedana-paṭī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuñja (प्रातिपदिक) + nirbhedana (प्रातिपदिक; from √bhid धातु) + paṭī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; agrees with yasīm/tām; ‘skilled in piercing/splitting the mass (of darkness)’
yasīmwhom
yasīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Feminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
mahā-prakāśa-rūpāmof the nature of great radiance
mahā-prakāśa-rūpām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + prakāśa (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; agrees with tām; ‘having the form of great light’
tāmher
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Feminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
medhā-śaktithe power of intellect
medhā-śakti:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmedhā (प्रातिपदिक) + śakti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; समासः—मेधायाः शक्तिः (power of intelligence)
prakāśayanilluminating; revealing
prakāśayan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kāś (काश् धातु) with pra-; present participle (शतृ)
FormPresent active participle (वर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय), Masculine, Nominative, Singular; ‘illuminating/making manifest’