Shloka 84
Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa
Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra
Devanagari script
इति द्वादशभिर्देहैर्भगवानम्बुजेक्षणः / माणिक्यमण्डपगतो विष्णुलोके विराजते
Transliteration
iti dvādaśabhirdehairbhagavānambujekṣaṇaḥ / māṇikyamaṇḍapagato viṣṇuloke virājate
Translation
ഇങ്ങനെ ദ്വാദശ ദേഹരൂപങ്ങളാൽ യുക്തനായ കമലനേത്ര ഭഗവാൻ മാണിക്യമണ്ഡപത്തിൽ എത്തി വിഷ്ണുലോകത്തിൽ വിരാജിക്കുന്നു॥
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formनिपात (quotative/particle), अव्यय; समापनार्थक (thus)
द्वादशभिःwith twelve
द्वादशभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootद्वादशन् (प्रातिपदिक; संख्या)
Form(सर्वलिङ्ग), तृतीया (3rd), बहुवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
देहैःwith bodies/forms
देहैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; करण/सह (instrumental: by/with bodies/forms)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष्य (the Lord)
अम्बुजेक्षणःlotus-eyed
अम्बुजेक्षणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअम्बुज-ईक्षण (प्रातिपदिक; अम्बुज + ईक्षण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifies ‘bhagavān’)
माणिक्यमण्डपगतःgone to/arrived at the jeweled pavilion
माणिक्यमण्डपगतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमाणिक्य-मण्डप-गत (प्रातिपदिक; माणिक्य + मण्डप + गत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; ‘गत’ (gone/arrived) as adjectival past participle used as subanta
विष्णुलोकेin Viṣṇu’s world (Vaikuṇṭha)
विष्णुलोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविष्णु-लोक (प्रातिपदिक; विष्णु + लोक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; स्थानवाचक
विराजतेshines, is resplendent
विराजते:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि-राज् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग—वि