Shloka 59
Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa
Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra
Devanagari script
हलोद्धर्णहलाद्धर्णमुसलाः सञ्चरन्त्यपि / संख्यातीतास्तालवृक्षा नवस्वर्णविचित्रिताः
Transliteration
haloddharṇahalāddharṇamusalāḥ sañcarantyapi / saṃkhyātītāstālavṛkṣā navasvarṇavicitritāḥ
Translation
ഹലം ഉയർത്തുന്നവരും ഹലം ധരിക്കുന്നവരും മുസലം ധരിക്കുന്നവരും അവിടെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു. എണ്ണമറ്റ താളവൃക്ഷങ്ങൾ നവസ്വർണ്ണംകൊണ്ട് വിചിത്രമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
Word by Word
hala-uddharaṇa-hala-uddharaṇa-musalāḥploughs, plough-lifters(?) and pestles/clubs
hala-uddharaṇa-hala-uddharaṇa-musalāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothala + uddharaṇa + musala (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); द्वन्द्व-समासः—(हल + उद्धरण) तथा (हल + उद्धरण) तथा मुसल; पाठभेद-सूचक पुनरुक्ति सम्भव
sañcarantimove about
sañcaranti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√car (चर् धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
apialso/even
api:
Sambandha-bodhaka (निपात/भावसूचक)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormAvyaya; particle (निपात)
saṃkhyā-atītāḥcountless
saṃkhyā-atītāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃkhyā + atīta (√i धातु; क्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); समासः—संख्यातीत (तत्पुरुष: ‘beyond counting’)
tāla-vṛkṣāḥpalmyra trees
tāla-vṛkṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottāla + vṛkṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); समासः—तालवृक्ष (तत्पुरुष: ‘palmyra trees’)
nava-svarṇa-vicitritāḥdecorated with fresh/new gold
nava-svarṇa-vicitritāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnava + svarṇa + vicitrīta (√citr धातु; क्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); समासः—नवस्वर्ण (कर्मधारय: ‘new gold’) + विचित्रित (तत्पुरुष: ‘decorated with’)