Shloka 5
Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa
Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra
Devanagari script
सच्चकार्मुकहस्तश्च सर्वदा वर्तते मुने / त्रिकोणे कथिता रुद्रास्त्रय एव घटोद्भव
Transliteration
saccakārmukahastaśca sarvadā vartate mune / trikoṇe kathitā rudrāstraya eva ghaṭodbhava
Translation
മുനിവരാ! സത്യധനുസ്സു കൈവശമുള്ളവൻ സദാ നിലകൊള്ളുന്നു. ത്രികോണത്തിൽ ഘടോദ്ഭവന്റെ മൂന്നു രുദ്രന്മാർ എന്നു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
Word by Word
सत्true, good
सत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण-पूर्वपद (as qualifier)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कार्मुक-हस्तःone whose hand (holds) a bow
कार्मुक-हस्तः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootकार्मुक (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कार्मुकस्य हस्तः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
वर्ततेexists, remains, is present
वर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (धातु)
Formलट्-लकार (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
त्रिकोणेin the triangle (triangular region)
त्रिकोणे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootत्रिकोण (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; स्थानवाचक
कथिताःsaid, declared
कथिताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकथित (कृदन्त; √कथ् धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘रुद्राः’ इत्यस्य विशेषणम्
रुद्राःRudras
रुद्राः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
त्रयःthree
त्रयः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; संख्याविशेषण
एवindeed, only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis)
घट-उद्भवO pot-born one (Agastya)
घट-उद्भव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootघट (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (घटात् उद्भवः)