Shloka 80
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
सदैव मदिरास्पन्दा मेदुरप्रसवोज्ज्वलाः / येभ्यः कादंबरी नाम योगिनी भोगदायिनी
Transliteration
sadaiva madirāspandā meduraprasavojjvalāḥ / yebhyaḥ kādaṃbarī nāma yoginī bhogadāyinī
Translation
അവ സദാ മദിരാരസത്തിന്റെ സ്പന്ദനത്തോടെ നിറഞ്ഞതും, ഘനമായ പുഷ്പപ്രസവത്തിന്റെ ദീപ്തിയാൽ ഉജ്ജ്വലവുമാണ്; അവയിൽ നിന്നാണ് ‘കാദംബരീ’ എന്ന യോഗിനി ഭോഗം ദാനം ചെയ്യുന്നത്.
Word by Word
सदाalways
सदा:
कालाधिकरण (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis)
मदिरा-स्पन्दाःquivering with liquor (intoxicating)
मदिरा-स्पन्दाः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootमदिरा (प्रातिपदिक) + स्पन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मदिरायाः स्पन्दाः) — ‘नीपवृक्षाः’ (पूर्वोक्त) इति विशेष्यस्य विशेषणम्
मेदुर-प्रसव-उज्ज्वलाःbright with abundant blossoms
मेदुर-प्रसव-उज्ज्वलाः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootमेदुर (प्रातिपदिक) + प्रसव (प्रातिपदिक) + उज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (मेदुरेण प्रसवेन उज्ज्वलाः) — ‘नीपवृक्षाः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
येभ्यःfrom which
येभ्यः:
अपादान (Source/Ablative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन; सर्वनाम
कादंबरीKādambarī
कादंबरी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकादंबरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नामby name
नाम:
विशेषण (Naming particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (indeclinable; ‘by name’)
योगिनीa yoginī
योगिनी:
समानााधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootयोगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कादंबरी’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
भोग-दायिनीbestowing enjoyment
भोग-दायिनी:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootभोग (प्रातिपदिक) + दायिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (भोगं ददाति इति) — ‘योगिनी’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्