Shloka 74
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
गोपुरद्वारकॢप्तं च द्वारे द्वारे च संमितिः / आरकूटस्यान्तराले सप्तयोजनदूरतः
Transliteration
gopuradvārakḷptaṃ ca dvāre dvāre ca saṃmitiḥ / ārakūṭasyāntarāle saptayojanadūrataḥ
Translation
ഗോപുരദ്വാരങ്ങൾ ക്രമമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; ഓരോ ദ്വാരത്തിലും യുക്തമായ അളവുകോൽ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു. ആരകൂടത്തിന്റെ അന്തരാലത്തിൽ അത് ഏഴ് യോജന ദൂരത്തിലായിരുന്നു.
Word by Word
गोपुर-द्वार-कॢप्तम्the construction/arrangement of the gateway-door
गोपुर-द्वार-कॢप्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगोपुर (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक) + कॢप्त (कृदन्त; √कॢप् प्रकरणे/कल्पने)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकृत्-प्रत्ययान्त (क्त) ‘कॢप्त’ = ‘निर्मित/विन्यस्त’; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (गोपुरस्य द्वारस्य कॢप्तम्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
द्वारेat the door/gate
द्वारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; स्थानाधिकरण (locative)
द्वारेat each door
द्वारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; पुनरुक्ति (each)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
संमितिःthe measurement/dimension
संमितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंमिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भाववाचक-संज्ञा
आरकूटस्यof Ārakūṭa
आरकूटस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआरकूट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (स्थान/पर्वत-नाम), षष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
अन्तरालेin the interval/space
अन्तराले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तराल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; स्थानाधिकरण
सप्त-योजन-दूरतःfrom a distance of seven yojanas
सप्त-योजन-दूरतः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootसप्त (संख्या; प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक) + दूर (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
Formद्विगु-समास (सप्तयोजनम्) + तसिल्/तस्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) = ‘इतस्तः/दूरतः’; अव्ययभावः (distance-from)