Previous Verse
Next Verse

Shloka 68

Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”

काञ्चनत्वक्सुरुचिरैः फलैस्तैः फलिता द्रुमाः / पीतांबराणि दिव्यानि प्रवालान्येव शाखिषु

kāñcanatvaksuruciraiḥ phalaistaiḥ phalitā drumāḥ / pītāṃbarāṇi divyāni pravālānyeva śākhiṣu

സ്വർണ്ണവർണ്ണ തൊലിയാൽ മനോഹരമായി, അത്യന്തം രമ്യമായ ഫലങ്ങളാൽ ആ വൃക്ഷങ്ങൾ ഫലിതമായിരുന്നു; അവരുടെ ശാഖകളിൽ ദിവ്യ പീതാംബരങ്ങളും പ്രവാളസദൃശമായ ദീപ്തിയും തെളിഞ്ഞിരുന്നു।

काञ्चनत्वक्सुरुचिरैःwith very beautiful golden-skinned (fruits)
काञ्चनत्वक्सुरुचिरैः:
Karana (करण/Instrumental qualifier of फलैः)
TypeAdjective
Rootकाञ्चन + त्वक् + सुरुचिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (बहुपद: 'very beautiful with golden skin/rind')
फलैःwith fruits
फलैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तैःwith those
तैः:
Karana (करण/Instrumental determiner)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (referring to those fruits)
फलिताःfruit-laden
फलिताः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootफल् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'bearing fruit'
द्रुमाःtrees
द्रुमाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पीताम्बराणिyellow garments/coverings
पीताम्बराणि:
Karma (कर्म/Object/depictive)
TypeNoun
Rootपीत + अम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—कर्मधारय ('yellow garments/coverings')
दिव्यानिdivine
दिव्यानि:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying पीताम्बराणि)
प्रवालानिcorals / coral-like shoots
प्रवालानि:
Karta (कर्ता/Subject in second clause; or apposition)
TypeNoun
Rootप्रवाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
शाखिषुon the branches / among branch-bearing (trees)
शाखिषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootशाखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचन