Previous Verse

Shloka 114

Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

इति कृत्वा महत्कर्म मन्त्रिणीदण्डनायिके / तत्रैव तं निशा शेषं निन्यतुः शिबिरं प्रति

iti kṛtvā mahatkarma mantriṇīdaṇḍanāyike / tatraiva taṃ niśā śeṣaṃ ninyatuḥ śibiraṃ prati

ഹേ മന്ത്രിണീ-ദണ്ഡനായികേ! ഇങ്ങനെ മഹത്തായ കര്‍മ്മം ചെയ്തു, അവിടെ തന്നേ ശേഷിച്ച രാത്രി കഴിച്ച്, അവനെ ശിബിരത്തിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി.

itithus
iti:
Vākyopasaṃhāra/Quotative (इति-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), quotative particle (इति-प्रयोग)
kṛtvāhaving done
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्ययान्त, अव्ययकृदन्त) meaning ‘having done’
mahatgreat
mahat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; adjective qualifying karma
karmadeed, act
karma:
Karma (कर्म) (object of kṛtvā)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
mantriṇī-daṇḍa-nāyikeO commander/punisher of the ministers
mantriṇī-daṇḍa-nāyike:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmantriṇī (प्रातिपदिक) + daṇḍa (प्रातिपदिक) + nāyikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Vocative (8th/सम्बोधन), Singular; तत्पुरुष-समासः—‘mantriṇīnāṃ daṇḍanāyikā’ (leader/punisher of the ministers)
tatrathere
tatra:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb of place (देशवाचक)
evaindeed, just
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), emphatic particle (निश्चय/अवधारण)
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; pronoun
niśāthe night
niśā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootniśā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; used adverbially as time-extent (कालाधिकरणार्थे द्वितीया)
śeṣamremaining
śeṣam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśeṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; adjective used as ‘remaining’ qualifying niśā (remaining part of the night)
ninyatuḥthe two led/took
ninyatuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√nī (नी धातु) with prefix ni-
FormLiṭ? (No) Actually Luṅ (लुङ्, Aorist) Parasmaipada, 3rd Person (प्रथमपुरुष), Dual (द्विवचन)
śibiramto the camp
śibiram:
Karma (कर्म) / Gati-karman (गतिकर्म) goal
TypeNoun
Rootśibira (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
pratitowards
prati:
Dik/Prayojana (दिक्/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootprati (अव्यय/उपसर्ग)
FormAvyaya (अव्यय), preposition-like indeclinable indicating direction (प्रत्यर्थक)