Shloka 64
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
का दण्डिनी मन्त्रिणी का महाराज्ञीति का पुनः / युद्धं च कीदृशमिति क्षेपं भूरि वितन्वते
Transliteration
kā daṇḍinī mantriṇī kā mahārājñīti kā punaḥ / yuddhaṃ ca kīdṛśamiti kṣepaṃ bhūri vitanvate
Translation
‘ദണ്ഡിനി ആരാണ്, മന്ത്രിണി ആരാണ്, ഈ മഹാരാജ്ഞീ പിന്നെ ആരാണ്?’ ‘യുദ്ധം എങ്ങനെയാകും?’ എന്നു പറഞ്ഞ് അവർ ധാരാളം പരിഹാസം പരത്തുന്നു.
Word by Word
काwho?
का:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
दण्डिनीthe officer of punishment / commander (female)
दण्डिनी:
Pratipādya (प्रातिपाद्य)
TypeNoun
Rootदण्डिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मन्त्रिणीthe minister (female)
मन्त्रिणी:
Pratipādya (प्रातिपाद्य)
TypeNoun
Rootमन्त्रिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
काwho?
का:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक
महाराज्ञीthe great queen
महाराज्ञी:
Pratipādya (प्रातिपाद्य)
TypeNoun
Rootमहाराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इतिthus, saying
इति:
Vākyārtha-sūcaka (वाक्यार्थसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति-अव्यय (quotative particle)
काwho?
का:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक
पुनःagain, moreover
पुनः:
Sambandha/Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनरावृत्ति-अर्थे (again/further)
युद्धम्battle
युद्धम्:
Pratipādya (प्रातिपाद्य)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र प्रश्नविषयत्वात् प्रथमा
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
कीदृशम्of what kind?
कीदृशम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक-विशेषण
इतिthus
इति:
Vākyārtha-sūcaka (वाक्यार्थसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-अव्यय (quotative)
क्षेपम्mockery, taunt
क्षेपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
भूरिmuch, greatly
भूरि:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपरिमाण-अव्यय (adverb of quantity)
वितन्वतेthey spread/utter
वितन्वते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद; वि-उपसर्ग